Od šesnaest visokih komandanata Hamasa u Gazi, Imad Akel je jedini preostali živi član organizacije koja je izvršila teroristički napad 2023. godine

Sedmi oktobar 2023. godine, 6.40 ujutro. Svega jedanaest minuta nakon početka masovnog i neočekivanog raketnog napada iz Pojasa Gaze, izraelski premijer Benjamin Netanjahu, tek probuđen u svojoj rezidenciji u Cezareji, prima poziv vojnog sekretara Avija Gila. Ne znajući da u tim trenucima naoružani operativci Hamasa prodiru na jug zemlje u sklopu napada bez presedana, Gil ga obavještava da pokušavaju da razjasne šta se dešava, ali upozorava da je riječ o događaju potpuno drugačije prirode.

Netanjahu je odmah upitao da li je moguće obezglaviti njihovo rukovodstvo, aludirajući na udar protiv vođa Hamasa. Oficir je odgovorio da tek prikupljaju informacije, uključujući i podatke o mogućim kopnenim infiltracijama, dodajući da vojska počinje da reaguje, uz zaključak da je zemlja u ratu.

Dvije godine i osam mjeseci kasnije, usred eskalacije sukoba sa Hizbullahom i dok se čekaju pregovori između Sjedinjenih Američkih Država i Irana, Izrael nastavlja kampanju protiv svih koji su učestvovali u najtraumatičnijem danu u istoriji te zemlje, koji je odnio 1.200 života uz 251 otetu osobu. Na meti su svi, od najviših lidera Hamasa poput Jahje Sinvara, Mohameda Deifa i Ismaila Hanije, pa do naoružanih stanovnika Gaze koji su upali u kibucije da ubijaju i odvode taoce, nesvjesni da im je snimanje i širenje tih kadrova na društvenim mrežama donijelo trenutnu popularnost među njihovima, ali i dramatično olakšalo lov na njih.

Mohamed Odeh proveo je jedva jedanaest dana na funkciji šefa vojnog krila Hamasa. Skrivajući se tokom razorne izraelske ofanzive u Pojasu Gaze, našao se na udaru nekoliko projektila vazduhoplovnih snaga koji su pogodili kuću u naselju Rimal. U tom udaru, koji Hamas naziva izdajničkim cionističkim napadom, poginuli su Odeh, njegova supruga i dvoje djece. Sredinom maja ove godine, još jedan projektil usmrtio je njegovog prethodnika Iz al-Din al-Hadada, koji je prethodno zamijenio Mohameda Sinvara. Mohamed Sinvar je eliminisan u maju prošle godine, nakon što je preuzeo dužnost od svog brata Jahje Sinvara, mozga operacije od 7. oktobra, kojeg su vojnici likvidirali na jugu Pojasa u oktobru 2024. godine.

Netanjahu je poručio da će nastaviti progon svih koji su učestvovali u masakru, naglasivši da je Odeh, kao šef obavještajne službe Hamasa, bio jedan od arhitekata pokolja i odgovoran za ubistva, otmice i ranjavanje velikog broja izraelskih civila i vojnika.

Prema tabelarnim podacima vojske i opšte bezbjednosne agencije Šabak, Imad Akel je jedini preostali živi komandant od prvobitne šesnaestorice visokih zvaničnika Hamasa u Gazi. Bez obzira na to hoće li prihvatiti da postane treći vođa brigada Al-Kasam u manje od mjesec dana i peti od 2023. godine, Akel je svjestan da su mu dani odbrojani.

Odbrojavanje vode bezbjednosne strukture. Šabak je formirao specijalnu operativnu grupu zaduženu isključivo za lociranje i neutralisanje odgovornih i učesnika u napadu. Cilj je osveta za učinjeno, prevencija budućih akcija i udar na lanac komandovanja, operativne sposobnosti i moral Hamasa. Grupa nosi naziv Nili, što je akronim biblijskog stiha koji se prevodi kao „Vječnost Izraela je istina“. To je ujedno i ime špijunske mreže Jevreja iz 1915. godine koja je pomagala Britancima protiv Osmanskog carstva u Prvom svjetskom ratu.

U potjeri za komandantima koji su obučeni da ostanu neprimijećeni, Šabak, Mosad (za djelovanje u inostranstvu) i vojna obavještajna služba Aman prikupljaju i ukrštaju podatke kako bi, nakon potvrde naređenja, u roku od nekoliko minuta neutralisali ciljeve. Prema navodima aktivnih i bivših izraelskih bezbjednosnih zvaničnika koje citira Wall Street Journal, potrebna su najmanje dva nezavisna dokaza koji potvrđuju da je meta učestvovala u napadima na jugu zemlje.

Jedan od ključnih metoda agenata jeste detaljan pregled snimaka koje su napadači pravili svojim kamerama i objavljivali na društvenim mrežama, bilo na sopstvenim ili na profilima žrtava. Obrada slika softverom za prepoznavanje lica, analiza presretnutih telefonskih poziva i praćenje registara mobilne telefonije ključni su elementi procesa koji uključuje i ispitivanja pritvorenika u Gazi.

Izraelski analitičar specijalizovan za Hamas, Juval Biton, ističe za El Mundo da su selektivni napadi efikasni i smatra da je Izrael demontirao, pa čak i uništio vojnu strukturu Hamasa, eliminirao njegovo rukovodstvo, pogodio komandne centre i zauzeo uporišta, sveo organizaciju na nivo terorističke grupe kakva je bila devedesetih godina. Sa druge strane, Biton kritikuje vladu zbog toga što vojni uspjesi nisu pretočeni u prateću političku inicijativu koja bi dovela do kolapsa civilne uprave Hamasa i stvaranja alternativne vlasti. Upotreba vojne sile, prema njegovim riječima, nije sama sebi cilj, već mora služiti strateškom cilju na svim frontovima, što u ovom slučaju nije postignuto.

Saleh al-Aruri, funkcioner Hamasa zadužen za Zapadnu obalu, osjećao se bezbjedno u Bejrutu. Ignorirao je savjete o maksimalnom oprezu i izbjegavanju elektronskih uređaja koji bi mogli biti na radaru izraelskih službi. Nakon povratka s puta u Tursku, poginuo je 2. januara 2024. godine u selektivnom vazdušnom udaru na kancelariju u kojoj se sastao u dijelu libanske prijestolnice pod kontrolom Hizbullaha. Još neočekivaniji udarac uslijedio je 31. jula 2024. godine, kada je Hanije ubijen u operaciji Mosada unutar strogo čuvanog objekta iranske Revolucionarne garde u samom centru Teherana.

Nakon što je vođstvo u Gazi gotovo u potpunosti eliminisrano, sa izuzetkom Alija Amudija, liderstvo Hamasa sada se nalazi u inostranstvu. Halil al-Haja i Haled Mešal dijele sudbinu meta koje su preživjele napade. Dok je Al-Haja preživio udar u Dohi u septembru 2025. godine, Mešal je preživio akciju Mosada u Amanu još u septembru 1997. godine, koju je Netanjahu naredio tokom svog prvog premijerskog mandata nakon serije bombaških napada u Jerusalimu.

Sadašnja kampanja uveliko podsjeća na operaciju koju je Golda Meir povjerila Mosadu nakon napada palestinske grupe Crni septembar na izraelsku delegaciju na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. godine. Nakon ubistva jedanaest sportista, Izrael je godinama progonio odgovorne. Te akcije su tada, kao i danas, otvorile ozbiljna etička pitanja o vansudskim likvidacijama, ali i praktične dileme o tome koliko su takve mjere dugoročno efikasne, s obzirom na to da šire krug osvete, a uklonjene lidere uvijek neko zamijeni.

U međuvremenu, zvanični stav Hamasa nakon selektivnih ubistava sažet je u poruci da krv svih mučenika, lidera i potomaka, koji su krenuli putem oslobođenja zemlje i svetih mjesta, neće biti prolivena uzalud.

IZVOR: El Mundo