Najveći izazov i ujedno najupečatljiviji dio restauracije predstavlja upravo kosi minaret, svojevrsni simbol Sivasa. Precizna mjerenja su pokazala da otklon minareta, od baze do vrha, iznosi približno 116 centimetara
U Sivasu je u toku najopsežnija restauracija u historiji Velike džamije, poznate po svom nakrivljenom minaretu. Radovi na Ulu džamiji, jednom od najznačajnijih preživjelih zdanja iz seldžučkog perioda, nastavljeni su punim intenzitetom pod koordinacijom Generalne direkcije vakufa pri Ministarstvu kulture i turizma Republike Turske. Primarni cilj ovog ambicioznog poduhvata jeste očuvanje izvornog karaktera građevine i njen prijenos budućim generacijama u autentičnom obliku.
Objekat podignut 1197. godine, koji prkosi vremenu već punih 829 godina, ušao je u proces obnove u julu 2025. godine. Nakon obavezne pauze uzrokovane surovim zimskim uslovima, projekt je ušao u novu, dinamičnu fazu u kojoj je već postignut značajan napredak. Najveći izazov i ujedno najupečatljiviji dio restauracije predstavlja upravo kosi minaret, svojevrsni simbol Sivasa. Precizna mjerenja su pokazala da otklon minareta, od baze do vrha, iznosi približno 116 centimetara. Analize stručnih timova ukazale su na alarmantnu činjenicu: u trenutnom stanju, minaret je pod visokim rizikom od urušavanja u slučaju snažnijeg zemljotresa.
Strategija ojačavanja predviđa primjenu inovativnih metoda koje neće narušiti vizuelni identitet spomenika. Minaret će biti osiguran sistemima od nehrđajućeg čelika koristeći metodu oblaganja bez razaranja. Ovaj sistem, koji se proteže od nivoa šerefe pa sve do samih temelja, projektovan je da strukturi pruži neophodnu otpornost na seizmička opterećenja.
Međutim, zahvati nisu ograničeni isključivo na minaret. Unutar same džamije u toku je ojačavanje većine od ukupno 50 stubova koji nose konstrukciju. Planovi uključuju i zamjenu kamenih blokova koji odudaraju od originalne arhitekture, kao i nivelaciju unutrašnjeg prostora. Istovremeno, predviđena je restauracija ornamenata i opeka na minaretu koje su tokom vijekova oštećene ili otpale, kako bi im se vratio prvobitni sjaj.
Zahvaljujući upotrebi savremenih naučnih analiza, laboratorijskih ispitivanja i tehnika 3D modeliranja, ovaj projekt se svrstava među najsofisticiranije restauratorske poduhvate u Turskoj. Prema trenutnoj dinamici, završetak svih radova planiran je za kraj 2027. godine. Nadležni zvaničnici ističu da će po okončanju procesa Velika džamija u Sivasu biti ne samo arhitektonski revitalizovana, već i statički sigurna, spremna da prebrodi potencijalne prirodne katastrofe koje su u prošlosti često ugrožavale tursko kulturno naslijeđe.
IZVOR: GZT
