Ikona Jedrena, džamija Selimija, ponovo je otvorena nakon četiri godine obimnih restauratorskih radova, čime je jedno od najslavnijih arhitektonskih remek-djela Osmanskog Carstva vraćeno u svoj puni sjaj

Džamija Selimija u Jedrenu, na sjeverozapadu Turske, svečano je ponovo otvorena nakon završetka sveobuhvatnog četverogodišnjeg projekta restauracije. Ovaj događaj označava veliku prekretnicu u očuvanju jednog od najvažnijih spomenika osmanske arhitekture.

Džamiju, koja se nalazi na UNESCO-voj listi svjetske baštine, izgradio je slavni osmanski arhitekta Mimar Sinan između 1568. i 1575. godine. Kompleksni konzervatorski radovi imali su za cilj zaštitu same strukture za buduće generacije, uz strogo očuvanje njenog izvornog karaktera.

Predsjednik Recep Tayyip Erdoğan prisustvovao je zvaničnoj ceremoniji otvorenja u petak, nakon što je obavio džuma-namaz u Selimiji. Projekat, koji je započeo krajem 2021. godine pod nadzorom stručnjaka i Generalne direkcije vakufa, obuhvatio je detaljne radove na kupoli, minaretima, kamenim strukturama, kaligrafiji, dekorativnim elementima, kao i na pratećem kompleksu koji okružuje džamiju.

Obraćajući se prisutnima na ceremoniji, Erdoğan je istakao da je restauracija ojačala svaki dio džamije, ali da je namjerno sačuvan trag topovskog đubreta koji su bugarske snage ostavile na strukturi tokom Balkanskih ratova. Taj ožiljak na fasadi namjerno je zadržan kao istorijski podsjetnik na borbe vođene na ovom tlu.

Erdoğan je dodao da će ovaj restauratorski projekat, vrijedan gotovo 450 miliona turskih lira (oko 9,73 miliona dolara), pomoći da se remek-djelo Mimara Sinana sačuva za narednih 1.100 godina.

Predsjednik je takođe najavio početak radova na obnovi istorijske palate u Jedrenu (Edirne Sarayı), koja je uništena tokom Rusko-turskog rata (1877–1878), a potom godinama prepuštena propadanju. Opisujući ovaj poduhvat kao najveći projekat restauracije i rekonstrukcije u Evropi, Erdoğan je naveo da se ponovno otvaranje palate i njenih vrtova očekuje do kraja 2027. godine, što će značajno doprinijeti obnovi istorijskog karaktera Jedrena i jačanju njegovog turističkog potencijala.

Turski predsjednik je naglasio da Vlada ostaje čvrsto posvećena zaštiti istorijskog i arhitektonskog naslijeđa zemlje, bez obzira na kritike koje dolaze iz pojedinih krugova.

Pored otvaranja Selimije, u Jedrenu je ozvaničen i završetak niza investicija u infrastrukturu, obrazovanje, zdravstvo, kulturu, turizam, stanovanje i poljoprivredu. Istaknut je završetak novih stambenih projekata i uređenje nacionalnog parka Söğütlük, uz napomenu da su u toku i dodatni projekti u oblastima vodosnabdijevanja, navodnjavanja i javnih usluga širom ove provincije. Predsjednik je poručio da Vlada u protekle dvije decenije u kontinuitetu ulaže u Jedrene i da će grad ostati u fokusu budućeg razvoja.

Džamija Selimija, koju je sam Mimar Sinan opisao kao svoje „remek-djelo“, predstavlja simbol vrhunca osmanskog inžinjerstva i umjetničkog dostignuća. Ova restauracija ne samo da je spomeniku vratila puni sjaj, već je otkrila i sačuvala istorijske tragove utisnute u njegovu strukturu, osiguravajući da ovo vijekovima staro zdanje nastavi služiti i kao vjerski objekat i kao jedno od najposjećenijih kulturnih dobara u Turskoj.

Izgrađena po nalogu sultana Selima II kao dio šireg socijalnog kompleksa (külliye), džamija je od samog početka projektovana da ne bude samo mjesto molitve, već i centar obrazovanja, trgovine i javnog života. Prateći objekti vijekovima su oblikovali urbani pejzaž Jedrena, a ovaj lokalitet i danas ostaje jedna od vodećih kulturnih i istorijskih atrakcija u zemlji.