Sama formulacija iz navedenog dokumenta u kojem se vidi da je riječ o djevojci, tačnije djevojčici bosanskog roda i heretičke vjere, upućuje na zaključak da je riječ o pripadnici specifičnog srednjovjekovnog učenja, očito pripadnici Crkve bosanske, čije se tumačenje vjerskih istina u tom dobu nije uklapalo u kaluf tzv. priznatih kršćanskih učenja
Na dan 3. 7. 2026. godine napunilo se punih 590 godina od spomena bosanskog jezika u notarskim ispravama grada Kotora. Riječ je o jednom od dokumenata srednjovjekovne provenijencije u kojima se eksplicitno navodi ime bosanskog jezika.
Notarske isprave grada Kotora spadaju u red svjetovnih dokumenata gdje se navodi za nas posebno zanimljiv podatak o jeziku djevojke, robinje, bolje kazano robinjice, koja je u Kotor dovedena iz Bosne radi prodaje, tog svojevremenog oblika serbez trgovine ljudima. Sama formulacija iz navedenog dokumenta u kojem se vidi da je riječ o djevojci, tačnije djevojčici bosanskog roda i heretičke vjere, upućuje na zaključak da je riječ o pripadnici specifičnog srednjovjekovnog učenja, očito pripadnici Crkve bosanske, čije se tumačenje vjerskih istina u tom dobu nije uklapalo u kaluf tzv. priznatih kršćanskih učenja.
Prema podacima koje daju izvori, prije svega u poprilično poznatoj studiji Muhameda Hadžijahića, s prvim izdanjem iz 1974. godine, Od tradicije do identiteta: geneza nacionalnog pitanja bosanskih muslimana, daje se sljedeća informacija: “Koliko mi je poznato, najstariji takav spomen nalazimo u notarskim knjigama grada Kotora: Mletački knez u Kotoru kupio je 3. jula 1436. godine petnaestogodišnju djevojku ‘bosanskog roda i heretičke vjere zvanu bosanskim jezikom Djevenu, a na krštenju latinskim jezikom Marka’.”
Također, i Senahid Halilović, historijski gledajući, u izuzetno važnoj knjizi Bosanski jezik, iz 1991. godine, navodi sljedeći podatak: “Jedan od najstarijih spomena bosanskog jezika imamo u notarskim knjigama grada Kotora: 3. jula 1436. mletački knez u Kotoru kupio je petnaestogodišnju djevojku ‘bosanskog roda i heretičke vjere zvanu bosanskim jezikom Djevenu’.”
Oj Djeveno, roda heretičkog!
Alen Kalajdžija diplomirao je 2002. godine na Odsjeku za bosanski, hrvatski i srpski jezik i književnost naroda Bosne i Hercegovine Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, gdje je magistrirao 2007, a doktorirao 2012. godine. Predavao je kratko u osnovnoj i srednjoj školi, a imao je više angažmana u nastavi bosanskog jezika na univerzitetima u Bosni i Hercegovini i inostranstvu. Objavio je samostalno četiri naučne monografije, dvije naučne knjige u koautorstvu, te jednu zbirku priča i jedan dnevnički putopis. Uz skoro 90 naučnih i stručnih radova te 15-ak kulturalnih kolumni objavio je približno 400 naučnopopularnih pojedinačno koncipiranih jezičkih savjeta o bosanskom jeziku. Na mjestu direktora Instituta za jezik Univerziteta u Sarajevu proveo je dva mandata (2013–2021). Trenutno u Institutu ima izbor u zvanje naučnog savjetnika.
