Prvi put u historiji zabilježen je prelazak virusa shamonda s životinja na čovjeka, nakon što je pacijent u Lyonu preminuo usljed moždanih komplikacija, dok evropske zdravstvene službe pažljivo prate širenje ovog dosad nepoznatog patogena među stočnim fondom na tlu Evrope
Smrt osobe u Francuskoj zaražene virusom shamonda (SHAV) stavila je evropske institucije za javno zdravstvo u stanje pripravnosti. Iz Evropskog centra za sprJečavanje i kontrolu bolesti (ECDC) saopšteno je da pažljivo prate razvoj događaja nakon što su francuske vlasti objavile prvi zabilježeni slučaj infekcije ovim virusom kod ljudi, oboljenjem koje je do sada bilo prisutno samo među životinjama.
Radi se o ortobunjavirusu koji pripada serogrupi Simbu, tačnije podkladu B. Prije ovog slučaja nikada nije zabilježena nijedna infekcija kod ljudi. Iako stručnjaci iz oblasti virologije nisu predviđali rizik za ljudsku populaciju od ovog virusa, bunjavirusi, čiji se genom sastoji od segmentirane RNK, posjeduju izuzetno visok mutageni potencijal. Unutar serogrupe Simbu postoje pojedini virusi iz podklada A koji jesu zarazni za ljude i uzrokuju kliničke komplikacije.
Sam virus poznat je nauci još od šezdesetih godina dvadesetog stoljeća, kada je prvi put identifikovan u Nigeriji. Kasnije je detektovan u Japanu i Južnoj Africi, ali na tlu Evrope nikada nije zabilježen sve do ove godine. Novo je upravo ponašanje patogena, jer virolozi nisu očekivali opasnost po ljude, uprkos tome što srodni virusi iz iste grupe mogu izazvati zdravstvene tegobe kod čovjeka.
Virus shamonda prvi put je uočen u Evropi tokom proteklog ljeta, upravo u Francuskoj. Od tada je prisustvo patogena potvrđeno na stočarskim farmama u Austriji, Belgiji, Njemačkoj, Irskoj, Italiji, Lihtenštajnu, Luksemburgu, Holandiji, Portugalu, Španiji i Švicarskoj. Geografska ekspanzija kakvoj svjedočimo nikada ranije nije dokumentovana kod ovog virusa.
Ovaj patogen prvenstveno pogađa goveda, mada je utvrđen i kod ovaca i koza. Inficirane životinje pokazuju simptome poput povišene tjelesne temperature, dijareje, opšte malaksalosti i smanjene proizvodnje mlijeka. Prenos virusa među životinjama odvija se putem uboda sitnih mušica iz roda Culicoides.
Proces u kojem virus prelazi sa životinja na ljude naziva se zoonoza. Učestala pojava zoonoza posljednjih godina direktno zavisi od pojačanog kontakta s divljim životinjama, narušavanja prirodnih ekosistema, klimatskih promjena, globalizacije i turističkih putovanja u udaljene krajeve svijeta. Globalno zagrijavanje mijenja staništa, povećava populaciju i širi rasprostranjenost insekatâ koji služe kao prenosnici virusa. Deforestacija, požari i suše mijenjaju dinamiku rezervara virusa, dok širenje gradova narušava izolovane ekološke niše i prisiljava divlje životinje na blizinu ljudskih naselja. Uprkos sve naprednijim sistemima epidemiološkog nadzora, prijetnja od patogena koji bi mogli izazvati međunarodne epidemije visokog rizika neprekidno raste.
Kada je riječ o pacijentu u Francuskoj, još nije sa sigurnošću utvrđeno da li je virus bio direktni uzrok smrti. Slučaj je zabilježen kod pacijenta koji se liječio od teške bolesti, što ga je činilo znatno podložnijim infekciji i komplikacijama u odnosu na opću populaciju. Muškarac je preminuo početkom oktobra, a francuske zdravstvene službe trenutno istražuju da li je virus prouzrokovao smrt ili joj doprinio, kao i sam način na koji je zaražen. Pacijent se liječio u civilnim bolnicama u Lyonu, gdje je pretrpio moždane komplikacije za koje ljekari smatraju da su vrlo vjerovatno povezane sa samom infekcijom.
Francuske vlasti naglašavaju da do sada nije utvrđen rizik po širu populaciju, dok se na terenu sprovode detaljna klinička, biološka i epidemiološka istraživanja. Sa svoje strane, Evropski centar za sprečavanje i kontrolu bolesti pažljivo prati situaciju kako bi procijenio moguće posljedice ove prve humane infekcije po javno zdravlje.
IZVOR: Bosna.hr, El Pais
