Dvadeset i pet godina bavio se promicanjem kulturnih i nacionalnih bošnjačkih pitanja pri BZK “Preporod”. Bio je jedan od bliskih prijatelja i saradnika prof. dr. Muhsina Rizvića i jedan od obnovitelja Kulturnog društva Muslimana “Preporod” 1990. godine.
Na današnji dan, 19. oktobra 2015. godine u Sarajevu je preselio prof. dr. Munib Maglajlić, dugogodišnji redovni profesor na Odsjeku za književnosti naroda Bosne i Hercegovine Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu i višegodišnji predsjednik Bošnjačke zajednice kulture (BZK) “Preporod”.
Prof. dr. Munib Maglajlić rođen je 24. marta 1945. godine u Banjoj Luci. Osnovno i srednje obrazovanje završio je u rodnom gradu. Diplomirao je na Višoj pedagoškoj školi u Banjoj Luci 1966. godine i na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, na Odsjeku za istoriju jugoslovenskih književnosti i srpskohrvatskog jezika 1970. godine. Magistarski rad Sevdalinka: Književnohistorijsko i književnoteorijsko određenje jednog kratkog usmenog oblika sa bosanskohercegovačkog prostora odbranio je 1980. godine na Filozofskom fakultetu u Sarajevu.
Nakon diplomiranja, izabran je za asistenta u Institutu za izučavanje jugoslovenskih književnosti u Sarajevu, gdje je proveo dvadeset i četiri godine i u tom periodu prošao je izbor u sva tri stručna i naučna zvanja: od stručnog saradnika do višeg naučnog saradnika i na kraju direktora, sve do 1992. godine, kada prelazi na Filozofski fakultet, gdje je izabran u zvanje redovnog profesora na Odsjeku za južnoslavenske književnosti (kasnije preimenovanom u Odsjek za književnosti naroda Bosne i Hercegovine). Sarađivao je s Fakultetom islamskih nauka, Pedagoškom akademijom i Muzičkom akademijom Univerziteta u Sarajevu.
Kao stipendista DAAD-a boravio je na studijskim istraživanjima u Njemačkoj, zatim je učestvovao na brojnim naučnim simpozijima u regiji i inostranstvu: Turskoj, Njemačkoj i Engleskoj, te folkorističkim skupovima i kongresima Saveza udruženja folkorista u bivšoj Jugoslaviji.
Usmena književnost
Bio je član redakcije Godišnjaka Instituta za književnost, urednik za Bosnu i Hercegovinu bibliografske edicije Jahresbibliographie, koja je objavljivana u Freiburgu (Njemačka) i Ljubljani (Slovenija), član uredništva časopisa Rad Kongresa Saveza udruženja folkorista Jugoslavije, saradnik drugog izdanja Enciklopedije Jugoslavije Jugoslavenskog leksikografskog zavoda u Zagrebu, Leksikona pisaca Jugoslavijeu izdanju Matice srpske iz Novog Sada, urednik časopisa Radovi Filozofskog fakulteta u Sarajevu te član Redakcije edicije Bošnjačka književnost u 100 knjiga BZK “Preporod”:
Zanimanja prof. dr. Muniba Maglajlića bila su raznovrsna, a obuhvaćala su najmanje četiri oblasti: naučno-stručna istraživanja u oblasti usmene književnosti, nastavno-pedagoški rad, društveni angažman pri BZK “Preporod”, saradnja s Fondacijom “Mulla Sadra”.
Najduže se bavio historijsko-kritičkim proučavanjima u oblasti usmene književnosti, gdje je njegov doprinos proučavanju historije i nastanka sevdalinke i bošnjačke balade iznimno značajan i prepoznatljiv.
Objavio je pet naučnih autorskih knjiga, 20 priređivačkih, 12 uredničih, 340 naučno-stručnih priloga, osvrta i polemika. Pored održavanja nastave na oblastima Usmena književnost i Bošnjačka književnost, bio je član brojnih komisija i mentor prilikom izrade magistarskih i doktorskih radova.
Dvadeset i pet godina bavio se promicanjem kulturnih i nacionalnih bošnjačkih pitanja pri BZK “Preporod”. Bio je jedan od bliskih prijatelja i saradnika prof. dr. Muhsina Rizvića i jedan od obnovitelja Kulturnog društva Muslimana “Preporod” 1990. godine.
U BZK “Preporod” najprije je obavljao dužnost direktora tadašnjeg Centra za bosanskomuslimanske studije (danas Instituta za bošnjačke studije), u okviru kojeg su započeti važni istraživački projekti: Bošnjaci: Enciklopedijski presjek i Bošnjački biografski leksikon te edicija Bošnjačka književnost u 100 knjiga, a kasnije je obavljao i dužnost predsjednika BZK “Preporod”, od 1994. do 2001. godine, te ponovo dužnost direktora Instituta za bošnjačke studije.
Prof. dr. Maglajlić bio je neprikosnoveni naučni autoritet za sevdalinku – usmenolirski ljubavni iskaz, za koju je govorio da je i više od bošnjačke i više od bosanskohercegovačke pjesme, ukoliko se ova druga odrednica posmatra samo kroz prizmu savremenih državnih granica. Bosna u svom historijskom kontekstu i protoku vremena obuhvata širi prostor. Usmenolirski ljubavni iskaz koji je nastajao u Novom Pazaru ili Pljevljima dijeli iste izvore, tematske i poetičke okvire kao i onaj oblikovan u Sarajevu, Banja Luci ili Mostaru. Pjesnici na svim tim adresama imali su identične društvene i kulturne uslove da uobliče lirsku tvorevinu koja se od kraja 19. stoljeća imenuje ovim terminom. Pitanje „vlasništva“ nad sevdalinkom ima ograničen značaj, a politizacija tog pitanja potpuno je promašena. Prikladna paralela može se povući i s Hasanaginicom: ono što posjeduje vrhunsku estetsku vrijednost pripada cijelom svijetu, dok se za bezvrijedne stvari niko ne otima. Posebno raduje činjenica da mladi danas sve više slušaju sevdalinku i pristupaju njenom izvođenju na ozbiljan i inovativan način, čuvajući je kao živo kulturno dobro.
O Bosni
Međutim, u savremenom dobu prisutna je velika pometnja u prepoznavanju autentične folklorne tvorevine od pjesama koje nastaju po njenom uzoru. Za prosječnog slušaoca sevdalinka je jednako i prastara pjesma Djevojka viče s visoka brda i novija Na hastalu gori svijeća. Razlika se ogleda u samom tonu i izrazu. Referirajući se na opasku poznatog sandžačkog pjevača Hamdije Šahinpašića – koji je za jednu novokomponovanu pjesmu primijetio da to nije ljubavna pjesma nego „ljubavno prenemaganje“ – Maglajlić je govorio da u vjerodostojnoj sevdalinci nema nikakvog prenemaganja. Jezgrovitost i upečatljivost izraza odlika su nepatvorene usmene lirike. Pjesme nastale po uzoru na sevdalinku prepoznaju se po patetičnom i jeftinom prizivanju starih vremena, što u savremenim izvedbama nerijetko djeluje karikaturalno.
Istraživački rad prof. Maglajlića obuhvata i temeljitu reviziju usmenog baladnog stvaralaštva. Knjiga Bošnjačka usmena balada predstavlja znatno inovirano i izmijenjeno izdanje u odnosu na njegovu doktorsku disertaciju objavljenu 1985. godine pod naslovom Muslimanska usmena balada. Tokom proteklih decenija autorskog i naučnog rada pristigla je nova građa, novi zapisi i teorijska literatura, ali i zreliji književnohistorijski pogledi. Zamamne i tragične teme – smrću rastavljeni zaljubljenici, pogibija sarajevskih janjičarskih prvaka Morića, smrznute nevjeste i zaleđeni svatovi – učinili su da se Maglajlić ovoj građi iznova vraćao sa naučnim poletom i istraživačkim zanosom.
Uprkos svim teškim historijskim epizodama, za Maglajlića Bosna nije zemlja mržnje, mada je ne treba ni idealizirati. U njoj su, govorio je, odnosi često izoštreniji jer na malom prostoru zajedno žive pripadnici četiri monoteističke religije – islama, katoličanstva, pravoslavlja i judaizma. Činjenica da su Jevreji nakon progona iz Španije ovdje pronašli utočište i novu domovinu, te kroz stoljeća pisali o Bosni kao o zemlji komšiluka, dobrosusjedstva i društvenog zajedništva, najbolji je dokaz koji opovrgava teze o iskonskoj netrpeljivosti.
