Procjenjuje se da je oko 700.000 Palestinaca raseljeno tokom rata, što je dovelo do dugotrajnog izbjegličkog problema koji ostaje ključna tačka sukoba arapsko-izraelskih odnosa. Rat je učvrstio arapsko protivljenje postojanju Izraela, postavljajući temelje za buduće sukobe.
Arapsko-izraelski rat iz 1948. godine ili Prvi egipatsko-izraelski rat, predstavljao je ključni trenutak u historiji Bliskog istoka. Rat je izazvan planom Ujedinjenih nacija za podjelu Palestine i proglašenjem nezavisnosti Izraela 14. maja 1948. godine. Rat je rezultirao teritorijalnim širenjem Izraela, raseljavanjem palestinskih Arapa i dugoročnim geopolitičkim promjenama koje su oblikovale arapsko-izraelske odnose decenijama.
Prvi egipatsko-izraelski rat bio je dio šireg regionalnog sukoba koji je izbio nakon Drugog svjetskog rata i kraha britanske kontrole nad Palestinom. Rezolucija Ujedinjenih nacija iz 1947. godine o podjeli Palestine na odvojene jevrejske i arapske države naišla je na otpor arapskih zemalja, što je dovelo do oružanog sukoba koji je promijenio političku kartu Bliskog istoka. Egipat je igrao ključnu ulogu u ratu, pridruživši se četiri druge arapske države – Jordanu, Siriji, Iraku i Libanu – u pokušaju da spriječe uspostavu jevrejske države.
Korijeni rata sežu u rastuće tenzije između jevrejskih i arapskih zajednica u Mandatnoj Palestini. Plan podjele UN-a (Rezolucija 181) predviđao je stvaranje dvije države, dok bi Jerusalim bio pod međunarodnom upravom. Dok je jevrejsko rukovodstvo prihvatilo prijedlog, arapske države i palestinski Arapi su ga odbacili, smatrajući ga nepravednim razdvajanjem teritorije. Kako su sukobi između jevrejskih i arapskih milicija eskalirali, situacija se dodatno pogoršala proglašenjem izraelske nezavisnosti.
Dana 15. maja 1948. godine, Egipat je zajedno s drugim arapskim državama započeo vojnu invaziju na Izrael, označivši tako početak Prvog arapsko-izraelskog rata. Egipatski strateški cilj bio je zauzimanje ključnih područja južne Palestine, sprečavanje konsolidacije nove izraelske države i podrška palestinskom otporu.
Rat se odvijao u nekoliko faza, od kojih je svaka bila obilježena specifičnim vojnim operacijama i promjenama teritorijalne kontrole.
Egipat je započeo invaziju s juga, zauzimajući ključne dijelove Negevske pustinje i napredujući prema Tel Avivu. Jordanska Arapska legija preuzela je kontrolu nad Zapadnom obalom i Istočnim Jerusalemom. Međutim, logistički problemi i unutrašnje podjele među arapskim snagama oslabili su njihovu vojnu efikasnost.
Uz pomoć vojnih pojačanja i oružja iz Čehoslovačke, izraelske snage su pokrenule niz kontraofanziva. U operaciji Yoav (oktobar 1948), Izrael je potisnuo egipatske snage iz Negeva. Do decembra, operacija Horev skoro je rezultirala potpunim uništenjem egipatskih snaga u Sinaju, prisiljavajući ih na povlačenje u defanzivu.
Rat je završen nizom sporazuma o primirju pod pokroviteljstvom Ujedinjenih nacija. Egipatsko-izraelski sporazum, potpisan na grčkom Rodosu 24. februara 1949. godine, definirao je nove teritorijalne granice. Egipat je zadržao kontrolu nad Pojasom Gaze, dok je Izrael znatno proširio svoju teritoriju izvan prvobitnog plana podjele UN-a.
Prvi egipatsko-izraelski rat imao je dugoročne posljedice za regiju, oblikujući buduće sukobe i diplomatske odnose. Izrael je proširio svoje granice, osiguravši oko 78% bivše Mandatne Palestine. Zapadna obala pala je pod kontrolu Jordana, dok je Pojas Gaze ostao pod egipatskom upravom.
Procjenjuje se da je oko 700.000 Palestinaca raseljeno tokom rata, što je dovelo do dugotrajnog izbjegličkog problema koji ostaje ključna tačka sukoba arapsko-izraelskih odnosa. Rat je učvrstio arapsko protivljenje postojanju Izraela, postavljajući temelje za buduće sukobe.
Vojni poraz Egipta u ratu razotkrio je slabosti njegovih oružanih snaga i političkog rukovodstva, što je doprinijelo nezadovoljstvu koje je kulminiralo revolucijom 1952. godine i dolaskom Gamala Abdela Nasera na vlast.
Prvi egipatsko-izraelski rat bio je prijelomni trenutak u historiji Bliskog istoka, uspostavljajući Izrael kao vojnu silu, ali i produbljujući regionalne podjele. Uloga Egipta u ratu odražavala je širu arapsku borbu protiv cionističkog širenja, ali je također pokazala ograničenja njegove vojne strategije. Posljedice rata, posebno palestinska izbjeglička kriza i promjena teritorijalnih granica, ostavile su trajne posljedice na arapsko-izraelske odnose.
