“Džamije stare nekoliko stotina godina sa starim nišanima u haremima oko njih neporeciv su dokaz kontinuiteta našeg bivstvovanja na ovim prostorima. Rušenjem starih i izgradnjom novih džamija, kao i uklanjanjem starih nišana iz osmanskog perioda te postavljanjem novih mermernih i betonskih, gubi se povezanost s korijenima. A narod bez korijena nema budućnosti”, istakao je dr. hfz. Duranović.
U stolačkoj tekiji (CID Stolac), u okviru ovogodišnje manifestacije “Dani stolačkih džamija”, upriličen je izuzetan kulturni događaj.
Spojivši naučnu misao, teologiju i živu tradicionalnu umjetnost, organizatori su kroz tribinu i prateću izložbu pod nazivom “Tradicionalna bosanskohercegovačka džamija – smisao i ljepota” ponudili slojevit uvid u estetski i arhitektonski kod koji stoljećima oblikuje prostor Bosne i Hercegovine.
Uvodnim riječima prisutnima se obratio Orhan Tikveša, predsjednik Izvršnog odbora Medžlisa Islamske zajednice Stolac. Tikveša je istakao važnost očuvanja kontinuiteta kulturnog pamćenja u Stocu – gradu koji svojim kamenom i historijom svjedoči o dubokoj ukorijenjenosti bošnjačkog naroda, ali i o potrebi da se kroz ovakve sadržaje stalno podsjeća na univerzalne estetske vrijednosti koje nudi naša baština.
Dr. hfz. Elvir Duranović, u svom izlaganju fokusirao se na historijsku i društvenu ulogu tradicionalne bosanskohercegovačke džamije.
Prateći razvoj urbanih sredina od dolaska osmanske uprave, Duranović je podsjetio kako se upravo oko džamija formirala bosanska mahala i čaršija.
Kao primjer naveo je stolačku Carevu džamiju, izgrađenu oko 1519. godine, oko koje se postepeno razvijao gradski život.
Duranovićevo izlaganje nije bilo samo retrospektiva prošlosti, već i apel za zaštitu onoga što je preostalo.
“Džamije stare nekoliko stotina godina sa starim nišanima u haremima oko njih neporeciv su dokaz kontinuiteta našeg bivstvovanja na ovim prostorima. Rušenjem starih i izgradnjom novih džamija, kao i uklanjanjem starih nišana iz osmanskog perioda te postavljanjem novih mermernih i betonskih, gubi se povezanost s korijenima. A narod bez korijena nema budućnosti”, istakao je dr. hfz. Duranović.
Poseban ukras večeri bila je izložba replika motiva zidnog slikarstva u bosanskohercegovačkim džamijama, čije su autorice polaznice kursa tazhiba (islamske iluminacije), koji je proteklih mjeseci uspješno realizovan pod stručnim vodstvom i mentorstvom mr. Selme Pandžić.
Govoreći o izloženim radovima i samoj umjetnosti tazhiba, mr. Selma Pandžić je analizirala estetsku dimenziju ukrašavanja džamijskih enterijera. Pojasnila je da se islamska umjetnost temelji na neraskidivoj vezi nauke, mudrosti i vjere, oživljavajući dobro poznati hadis: „Allah je lijep i voli ljepotu“.
Ukazujući na značaj očuvanja autentičnog kulturnog nasljeđa u Bosni i Hercegovini, Pandžić je rekla da je otvaranje Muzeja islamske kulture i umjetnosti Sarajevo od presudne važnosti.
Takav muzej, kako je istakla, nije samo mjesto izlaganja eksponata, nego i centar istraživanja i edukacije, gdje se autentično zidno slikarstvo džamija može dokumentirati, analizirati i prezentirati budućim generacijama. Time se, dodala je, osigurava da se vrijedna tradicija očuvanja prenese u institucionalni okvir i postane dostupna široj javnosti.
Podsjećamo, manifestacija “Dani stolačkih džamija” u organizaciji Medžlisa Islamske zajednice Stolac, koja već više od dvije decenije afirmira duhovnu, kulturnu i historijsku baštinu Stoca, traje do 14. augusta, prenosi Preporod.
