Epski spektakl Christophera Nolana, Odiseja (The Odyssey), podijelio je svjetsku filmsku kritiku i izazvao oštar politički potres u Grčkoj. Dok jedni hvale tehnički besprijekornu i visceralnu adaptaciju Homerovog epa sa Mattom Damonom i Anne Hathaway u glavnim ulogama, tradicionalniji kritičari zamjeraju Nolanu nelinearnu strukturu i pretjeranu racionalizaciju mita. Istovremeno, film se našao na udaru grčke radikalne desnice

Holivudska interpretacija antičkih klasika oduvijek je privlačila pažnju svjetske javnosti, ali najnoviji epski spektakl Christophera Nolana, Odiseja (The Odyssey), uspio je podići prašinu daleko izvan okvira same kinematografije. Ekranizacija Homerovog temeljnog djela zapadne civilizacije, u kojoj Matt Damon tumači lik Itake, a Anne Hathaway njegovu vjernu suprugu Penelopu, ponudila je modernu, visceralnu akcionu dramu koja hronološki prati mukotrpan i opasan povratak grčkog kralja kući nakon Trojanskog rata.

Glumačka postava, koja uključuje i zvučna imena poput Toma Hollanda, Roberta Pattinsona, Lupite Nyong'o, Samanthe Morton, Zendaye i Charlize Theron, realizovala je projekat kroz Syncopy, produkcijsku kuću Nolana i njegove supruge Emme Thomas.

Međutim, rfelevantna svjetska filmska kritika ostala je duboko podijeljena oko Nolanovog pristupa antičkom mitu. Vodeći svjetski mediji donose oprečne stavove, tretirajući film istovremeno i kao remek-djelo i kao promašenu intelektualizaciju.

U pozitivnim recenzijama, kritičari hvale tehničku besprijekornost filma i Nolanovu posvećenost praktičnim efektima u prikazu mitskih bića poput Kiklopa i Sirena. Pohvale idu i na račun Damona, koji izbjegava kliše nepovredivog akcionog heroja i donosi lik fizički i psihički slomljenog ratnog veterana. The Hollywood Reporter i Variety ističu impresivan zvučni dizajn i upotrebu kamera velikog formata koje publici prenose osjećaj izolacije i ludila višegodišnjeg lutanja morem. Posebno se naglašava i uloga Anne Hathaway, čiji segment priče na Itaki, prožet političkim spletkama prosaca, filmu daje težinu vrhunskog političkog trilera.

S druge strane, negativne kritike fokusirane su na prepoznatljive Nolanove stilske manire. Dijelu kritičara, uključujući autore u The New York Timesu i The Guardianu, smeta kompleksna nelinearna struktura, koja skače između trenutnih opasnosti, sjećanja na rat i dešavanja na Itaki, čime se, prema njihovom mišljenju, usitnjava naracija i slabi bazični emotivni naboj Homerove hronologije. Zamjera mu se i pretjerana racionalizacija misticizma, pokušaj da se božanske intervencije i mitske pojave objasne kroz zakone fizike i psihološke traume (PTSP), čime se gubi izvorna, magična atmosfera epa.

Ipak, najveći potres film nije doživio u holivudskim studijima, već na političkoj sceni zemlje u kojoj je sniman. Odiseja se našla na udaru žestokih kontroverzi u Grčkoj, gdje je tamošnja krajnja desnica subvencije za Nolanov film pretvorila u prvorazredno parlamentarno pitanje.

Dimitris Natsios, predsjednik ultradesničarske partije Niki, koja ima osam zastupničkih mjesta u nacionalnom parlamentu, oštro je napao Odiseju zbog navodnog nepoštovanja grčkog kulturnog identiteta. Natsiosu i njegovim istomišljenicima posebno je zasmetao angažman glumaca Elliota Pagea i Lupite Nyong'o u glumačkoj postavi. Ono što je dodatno razbjesnilo grčku radikalnu desnicu jeste činjenica da je Nolanov film dobio 6,5 miliona eura javnih sredstava kako bi se olakšala njegova produkcija unutar zemlje.

Ovaj slučaj pokazuje da, unatoč brojnim razlikama, mediteranske zemlje dijele kulturno naslijeđe koje se manifestuje na najneočekivanije načine. Etiketa “subvencionisanog progresivnog filma”, koja izaziva toliki bijes u određenim desničarskim krugovima, očigledno nije ekskluzivna za Španiju – ona sada postoji i u Grčkoj, a primjenjuje se ni manje ni više nego na režisera Oppenheimera.

Natsios, inače diplomirani teolog koji je prepoznatljivost stekao kao kolumnista i komentator, javno je kritikovao vladu premijera Kyriakosa Mitsotakisa zbog odobravanja finansijske pomoći holivudskom projektu. On tvrdi da je novac dodijeljen bez ikakvih kriterija za zaštitu nacionalnog kulturnog identiteta, što je, prema njegovim riječima, dovelo do “nepoštovanja tradicije” kroz dodjeljivanje mitoloških uloga afričkoj glumici i transrodnom muškarcu. Dok se politička koplja lome u parlamentu, Odiseja nastavlja svoj bioskopski život, potvrđujući da Nolanov spoj kinematografije i politike nikoga ne ostavlja ravnodušnim.