Aktuelni papa, Lav XIV kojeg Lozano opisuje u svojoj knjizi, predstavlja nastavak reformske linije pape Franje, ali uz specifične okolnosti izbora. Iza njegovog uspona stoji sofisticirana operacija u kojoj su učestvovale i obavještajne službe. Njegov izbor bio je uslovljen i pragmatičnim razlozima: Vatikan se suočavao s ozbiljnim nedostatkom gotovog novca (cash flow) za isplate penzija i plata, a Prevostov izbor bio je signal američkim donorima da ponovo otvore finansijske kanale prema Rimu

Vicens Lozano, katalonski novinar i dugogodišnji dopisnik iz Vatikana, u svojim istraživačkim radovima, a naročito u novoj knjizi „Lav XIV: Sjene pod kupolom“, donosi uznemirujuću sliku unutrašnjeg života Svete Stolice. Kao čovjek koji je decenijama pratio pontifikate od Ivana Pavla II do danas, Lozano tvrdi da su vjera i duhovnost u Vatikanu neraskidivo isprepleteni s ljudskim slabostima, političkim igrama i borbom za opstanak jedne od najzatvorenijih institucija svijeta. Njegovo iskustvo u interpretaciji vatikanskog „sibilinskog“ jezika omogućilo mu je da prodre kroz slojeve kurijalne ljubaznosti i razotkrije procese koji su decenijama bili pod strogim zavjetom šutnje.

Jedan od najkontroverznijih navoda u Lozanovom opusu odnosi se na period pontifikata Josepha Ratzingera, pape Benedikta XVI. Autor otkriva da je unutar samog Vatikana godinama funkcionirao bordel namijenjen isključivo članovima kurije, u kojem su boravile mlađe osobe oba spola. Iako je postojanje ovog mjesta bilo javna tajna među vatikanskim zidinama, vladao je strogi zakon šutnje.

Prekretnica se dogodila u jeku afere Vatileaks, neposredno prije nego što je Benedikt XVI. šokirao svijet svojom ostavkom 2013. godine. Lozano precizira da je papa, suočen s dokazima o moralnom rasulu i korupciji, naredio hitno zatvaranje bordela. Upravo su ti skandali, uz ogromne pritiske i osjećaj nemogućnosti da se reformiše birokratski aparat, bili „olovo od pedeset hiljada tona“ koje je njemačkog papu prisililo na povlačenje, jer fizički i mentalno više nije mogao nositi teret nagomilanih grijeha institucije.

Lozano se u svom pisanju detaljno vraća na veze Crkve i organizovanog kriminala, podsjećajući na osamdesete i devedesete godine kada je vatikanska banka služila za recikliranje „crnog novca“. Ključna figura tog mračnog doba bio je nadbiskup Paul Marcinkus, povezan s nestankom Emanuele Orlandi 1983. godine, slučajem koji i danas potresa italijansku javnost. Autor povlači direktnu vezu između finansijskih interesa i sudbine pape Ivana Pavla I, koji je preminuo nakon samo 33 dana pontifikata.

U Vatikanu je, tvrdi Lozano, općepoznato da smrt Ivana Pavla I nije bila prirodna. Papa je stradao jer je namjeravao radikalno očistiti vatikanske finansije, a u trenutku smrti je uz sebe imao opsežan dosje o reformi banke. Taj poduhvat direktno je ugrožavao visoke kardinale koji su decenijama ubirali milionske provizije od saradnje s mafijaškim klanovima, što je stvorilo atmosferu u kojoj je njegovo uklanjanje postalo nužnost za očuvanje dotadašnjeg sistema.

Aktuelni papa, Lav XIV, kojeg Lozano opisuje u svojoj knjizi, predstavlja nastavak reformske linije pape Franje, ali uz specifične okolnosti izbora. Robert Francis Prevost, Amerikanac koji je godinama radio kao misionar u najsiromašnijim dijelovima Perua, izabran je kao kompromisno rješenje između progresivnih i konzervativnih struja.

Lozano naglašava da iza njegovog uspona stoji sofisticirana operacija u kojoj su učestvovale i obavještajne službe. Njegov izbor bio je uslovljen i pragmatičnim razlozima: Vatikan se suočavao s ozbiljnim nedostatkom gotovog novca (cash flow) za isplate penzija i plata, a Prevostov izbor bio je signal američkim donorima da ponovo otvore finansijske kanale prema Rimu. Iako Lav XIV zadržava tradicionalne forme, on iza kulisa priprema projekat kolegijalnog upravljanja Crkvom, pokušavajući decentralizirati moć koja je stoljećima bila apsolutistička.

Novinarski poziv u Vatikanu, prema Lozanovom svjedočenju, nalikuje hodu po minskom polju. Priznaje da mjesečno dobija na desetine anonimnih dosjea punih optužbi protiv raznih kardinala, koji su najčešće pokušaji unutrašnjih obračuna i „namještanja“ pozicija. On ističe da bez decenijskog iskustva na terenu nije moguće razlikovati istinu od manipulacije, jer su unutar vatikanskih zidina lažne vijesti (fake news) staro oružje u modernom dobu.

Njegova knjiga je rezultat „krvi, znoja i suza“, nastala uprkos brojnim bojkotima onih koji bi željeli da vatikanske tajne zauvijek ostanu pod kupolom bazilike Svetog Petra.

IZVOR: La Vanguardia