Nakon petnaest godina sistematskog istraživanja objavljena je dvotomna knjiga „Zvornik 1992–1995: Genocid na kapiji Bosne“, jedno od najobimnijih i najtemeljitijih naučnih djela o ratnim zločinima u istočnoj Bosni. Na 1.400 stranica, uz više od 4.500 fusnota, autori dokumentuju mehanizme nasilja, strukture odgovornosti i sudbine 2.472 žrtve ubijene i nestale na području Zvornika, uključujući i Zvorničane ubijene u genocidu u Srebrenici
U izdanju Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava Univerziteta u Sarajevu objavljena je dvotomna naučna knjiga „Zvornik 1992–1995: Genocid na kapiji Bosne“, jedno od najsveobuhvatnijih i metodološki najzahtjevnijih istraživanja ratnih zločina počinjenih u istočnoj Bosni i Hercegovini.
Autori ovog kapitalnog djela su dr. sc. Muamer Džananović i dr. sc. Elvedin Mulagić, a knjiga je rezultat dugogodišnjeg, intenzivnog naučnoistraživačkog rada koji je, od početne ideje do objavljivanja, trajao petnaest godina.
Djelo obuhvata oko 1.400 stranica, strukturiranih u 15 tematskih poglavlja, i potkrijepljeno je s više od 4.500 fusnota, što ga svrstava u red temeljnih referentnih radova o genocidu nad Bošnjacima. Istraživanje se oslanja isključivo na primarne izvore: arhivsku građu, sudsku dokumentaciju, vojne i policijske izvještaje, kao i na više od 200 terenskih videointervjua koje su autori lično realizirali sa žrtvama i svjedocima zločina.
Posebnu vrijednost predstavlja i obrada nekoliko hiljada upitnika o ubijenim i nestalim osobama, prikupljanih godinama unutar povratničkih zajednica na području Zvornika.
Knjiga donosi detaljnu i argumentiranu analizu političkih, vojnih i policijskih struktura uključenih u planiranje, rukovođenje i izvršenje zločina. Posebno se razmatra uloga institucija Srbije i Crne Gore, Državne bezbjednosti Srbije, Jugoslovenske narodne armije, različitih paravojnih formacija, kao i lokalnog birokratskog aparata tzv. „Srpske opštine Zvornik“.
Autori s jednakom preciznošću analiziraju i djelovanje lokalnih vojnih, policijskih i civilnih struktura, čime se razotkriva cjelovit mehanizam nasilja uspostavljen na području ove općine od 1992. godine.
Značajan dio knjige posvećen je događajima iz jula 1995. godine i povezanosti zvorničkog prostora s genocidom u Srebrenici. U opsežnim prilozima sistematizirani su identiteti, osnovni biografski podaci te okolnosti ubistva ili nestanka ukupno 2.472 žrtve ubijene na području općine Zvornik u periodu 1992–1995, uključujući i 392 Zvorničana ubijena u genocidu u Srebrenici i njenoj okolini. Posebno su obrađene masovne grobnice, logori, te pojedinačna i masovna ubistva, uz registre imena i geografskih pojmova.
Dodatnu dokumentarnu vrijednost djelu daje topografska karta, izrađena uz pomoć Fikreta Logića, na kojoj su precizno označena mjesta masovnih ubijanja, logori i drugi lokaliteti zločina. Knjigu su recenzirali akademik prof. dr. Mirko Pejanović, prof. dr. Edina Bećirević, dr. sc. Zilha Mastalić Košuta, dr. sc. Jasmin Medić i prof. dr. Hariz Halilović, dok je urednik dr. sc. Hikmet Karčić.
„Zvornik 1992–1995: Genocid na kapiji Bosne“ predstavlja trajni naučni i društveni doprinos kulturi pamćenja, ali i nezaobilaznu osnovu za buduća istraživanja, obrazovanje i borbu protiv negiranja zločina.
