Salahudinova magistrala ubraja se među najstarije ceste na svijetu. Stoljećima je bila poznata kao „filistejski put“ i povezivala Egipat sa područjem današnjeg Libana, Sirije, Turske, pa i šire. Tuda su prolazile vojske faraona, Aleksandra Makedonskog i kasnije Napoleona Bonapartea
Izrael je u srijedu otvorio drugu evakuacionu rutu kako bi omogućio civilima iz Gaze da pobjegnu iz bombardovanog grada. Ta nova linija bijega je Salahudinova magistrala, glavna saobraćajnica pojasa Gaze, koja je ostala otvorena 48 sati, do petka u podne, kada ju je izraelska vojska ponovo zatvorila.
Ova cesta, duga 45 kilometara, prolazi sjever-jug kroz cijelu Gazu, povezujući prelaz Rafah na jugu s prelazom Erez na sjeveru. Njena strateška važnost je ogromna, pa nije slučajno da je Izrael u više navrata pokušavao uspostaviti punu kontrolu nad njom, čime bi presjekao vezu između dvaju krajeva enklave.
Salahudinova magistrala ubraja se među najstarije ceste na svijetu. Stoljećima je bila poznata kao „filistejski put“ i povezivala Egipat sa područjem današnjeg Libana, Sirije, Turske, pa i šire. Tuda su prolazile vojske faraona, Aleksandra Makedonskog i kasnije Napoleona Bonapartea.
Ali svoje ime dobila je po Salahudinu, legendarnom muslimanskom vojskovođi i prvom sultanu Egipta i Sirije.
Al-Nasir Salah ad-Din Jusuf ibn Ajjub, na Zapadu poznat kao Saladin, ostao je zapamćen po ulozi u Trećem križarskom ratu. Njegove trupe izvojevale su veliku pobjedu zauzimanjem Jerusalema drugog oktobra 1187. godine, čime je okončana gotovo devetodecenijska franačka okupacija svetog grada.
Salahudinove jedinice kretale su se upravo ovom cestom na svom putu prema Jerusalemu. Njegovo ime od tada je neodvojivo povezano s rutom koja simbolizira otpor, pobjedu i obnovu dostojanstva muslimanskog svijeta.
Od početka osmanske vlasti nad Palestinom u 16. stoljeću, cesta se protezala od al-Ariša na Sinaju do područja današnje Turske. Po dolasku Britanaca nakon Prvog svjetskog rata, vlasti mandata izgradile su prugu paralelno s ovom cestom radi efikasnije opskrbe i transporta oružja.
Rođenjem države Izrael 1948. godine i sukobima koji su uslijedili, historijska uloga ove rute kao glavne veze između Egipta i Sirije drastično je umanjena. Nakon izraelske pobjede u Šestodnevnom ratu 1967, okupirani su Gaza, Zapadna obala, Istočni Jerusalem i Golanska visoravan.
Od tada pa sve do povlačenja izraelskih snaga i doseljenika iz Gaze 2005. godine, Salahudinova magistrala bila je podijeljena kontrolnim tačkama, a Palestincima je često bilo zabranjeno da je koriste. Tokom Druge intifade cesta je gotovo u potpunosti zatvorena, a u nekim dijelovima dozvoljena samo izraelskoj vojsci.
Nakon što je Hamas 2006. godine preuzeo vlast u Gazi, kontrolu nad magistralom preuzele su palestinske vlasti u Pojasu. Prije posljednje izraelske ofanzive, pokrenute nakon napada Hamasa sedmog oktobra 2023., cesta je bila glavna trgovačka arterija, prepuna prodavnica, restorana, hotela i tržnih centara.
Danas je, međutim, simbol preživljavanja. Na njoj se ispisuje drama palestinskog naroda: od antičkih vojnih pohoda i Salahudinove slave, do bijega civila pod bombama. Salahudinova ruta tako ostaje istovremeno historijski spomenik i krvava arterija jedne od najvećih humanitarnih tragedija našeg vremena.
IZVOR: 20 Minutos
