To je bilo i vrijeme kada su u Toledu djelovali znameniti prevodilački krugovi, okupljeni oko nadbiskupskog dvora. Preko njih je Evropa otkrila naučne i filozofske riznice islama, od Aristotela i Avicene do astronomskih i medicinskih tekstova. Jimenez de Rada bio je dijelom tog pokreta: osim prevoda Kur’ana, nastojao je i historiografski objasniti „arapsku prisutnost“ u Španiji
Toledski nadbiskup Rodrigo Jimenez de Rada (oko 1170–1247) upisao se u historiju kao prvi zapadni autor koji je napisao cjelovitu historiju Arapa, djelo poznato pod naslovom Historia Arabum. Istovremeno se vjeruje da je upravo on bio autor prve latinske verzije Kur’ana, nastale u sklopu velikih prevodilačkih projekata koji su u 12. i 13. stoljeću obilježili prijenos znanja iz muslimanske Andaluzije u kršćansku Evropu.
Godina 1209., kada je imenovan nadbiskupom Toleda, zatekla je muslimanski svijet na Pirinejskom poluotoku u teškom položaju. Nakon sloma kordobskog kalifata i perioda malih emirata (Muluk al-Tawa’if), vlast su preuzeli Sjevernoafrikanci, prvo Almoravidi, a zatim i Muvahhidi. No i njihova moć bila je u zalasku. U odlučujućoj bici kod Las Navas de Tolose 1212. godine, Rodrigo je kao crkveni poglavar stajao uz kastiljskog kralja Alfonsa VIII., svjedočeći prekretnici u istoriji rekonkviste i konačnom potiskivanju Muvahhida iz većeg dijela Andaluzije.
To je bilo i vrijeme kada su u Toledu djelovali znameniti prevodilački krugovi, okupljeni oko nadbiskupskog dvora. Preko njih je Evropa otkrila naučne i filozofske riznice islama, od Aristotela i Avicene do astronomskih i medicinskih tekstova. Jimenez de Rada bio je dijelom tog pokreta: osim prevoda Kur’ana, nastojao je i historiografski objasniti „arapsku prisutnost“ u Španiji.
Njegova Historia Arabum podijeljena je u tri cjeline, o životu Poslanika Muhammeda, o prvim halifama i o osvajanju Španije. Djelo nosi snažan pečat tadašnjeg kršćanskog pogleda: muslimane opisuje kao „božju kaznu nad Iberijom“, a Poslanika prikazuje kroz legende i netačne podatke, poput tvrdnje da mu je otac bio Alija, a rodni grad Jesrib (Medina).
Ipak, za savremene orijentaliste ovo djelo ima veliku vrijednost: Jimenez de Rada je koristio i arapske izvore do tada nepoznate na Zapadu, čime je Historia Arabum postala jedan od prvih mostova između dviju civilizacija, nastao u gradu koji je stoljećima bio njihova raskrsnica.
IZVOR: GZT
