Premijera filma predstavlja priliku da se kroz objektiv filmske umjetnosti javnost ponovo prisjeti prijelomnih historijskih trenutaka u kojima se odlučivalo o opstanku države, ali i da se sagleda kompletan životni put čovjeka koji je vodio Bosnu i Hercegovinu u njenim najtežim danima

Povodom obilježavanja 23. godišnjice smrti prvog predsjednika Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine, Alije Izetbegovića, u nedjelju, 18. oktobra 2026. godine, s početkom u 19:00 sati, u multimedijalnoj sali Memorijalnog centra Sarajevo bit će upriličena svečana premijera dokumentarnog filma “Alija – San o zemlji na razmeđu svjetova”.

Ovaj dokumentarni film donosi duboki uvid u život, misao i političko naslijeđe jedne od najznačajnijih ličnosti u modernoj historiji Balkana. Film je nastao u produkciji produkcijske kuće „Reakcija“, pod producentskim dvojcem kojeg čine Nedžad Rovčanin i Nedžad Bublin. Koproducenti projekta su MYTV i Federalna televizija (FTV). Autor scenarija i koncepta je Nermin Hodžić, dok režiju potpisuje proslavljeni bosanskohercegovački režiser Ahmed Imamović.

Premijera filma predstavlja priliku da se kroz objektiv filmske umjetnosti javnost ponovo prisjeti prijelomnih historijskih trenutaka u kojima se odlučivalo o opstanku države, ali i da se sagleda kompletan životni put čovjeka koji je vodio Bosnu i Hercegovinu u njenim najtežim danima.

Alija Izetbegović rođen je osmog augusta 1925. godine u Bosanskom Šamcu, a odrastao je i školovao se u Sarajevu, gdje je završio Mušku realnu gimnaziju i diplomirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Sarajevu. Njegov životni put od ranih dana bio je obilježen intelektualnim angažmanom, dubokim promišljanjem o položaju muslimana u savremenom svijetu, te nepokolebljivom borbom za ljudska prava i vjerske slobode.

Zbog svojih političkih i ideoloških uvjerenja, Izetbegović je u dva navrata bio osuđivan na višegodišnje zatvorske kazne u bivšoj Jugoslaviji. Prvi put je hapšen 1946. godine kao pripadnik organizacije „Mladi muslimani“, dok je drugi put uhapšen 1983. godine u okviru poznatog „Sarajevskog procesa“, kada je zbog teksta „Islamska deklaracija“ osuđen na 14 godina zatvora. Iz zatvora je izašao krajem 1988. godine, nakon čega započinje njegova aktivna politička karijera.

Glavna djela Alije Izetbegovića, poput knjiga „Islam između Istoka i Zapada“ i „Islamska deklaracija“, te kasnijih zapisa „Moj bijeg u slobodu“ i autobiografije „Sjećanja“, prevedena su na brojne svjetske jezike. Posebno djelo „Islam između Istoka i Zapada“ etabliralo ga je kao istaknutog mislioca koji traži sintezu između zapadne civilizacije i istočnjačke duhovnosti.

Godine 1990. Izetbegović osniva Stranku demokratske akcije (SDA), prvu nacionalnu stranku u BiH, te pobjeđuje na prvim višestanačkim izborima. Ubrzo biva izabran za predsjednika Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine.

Predvodio je državu tokom referendumskog izjašnjavanja o nezavisnosti 1992. godine, kada je BiH izglasala samostalnost i dobila međunarodno priznanje, a potom i kroz tragični period agresije od 1992. do 1995. godine. U izuzetno teškim vojno-političkim uslovima, pod opsadom i agresijom, insistirao je na očuvanju cjelovitosti, suvereniteta i multietničkog karaktera Bosne i Hercegovine. Bio je jedan od ključnih potpisnika Dejtonskog mirovnog sporazuma u novembru 1995. godine, kojim je zaustavljen rat i uspostavljen mir.

Nakon rata nastaviti će obnašati dužnost člana Predsjedništva BiH sve do 2000. godine, kada se zbog zdravstvenih razloga povlači iz aktivne politike. Preselio je na ahiret 19. oktobra 2003. godine u Sarajevu, a njegovoj dženazi prisustvovale su desetine hiljada građana i brojne svjetske delegacije. Ukopan je na Šehidskom mezarju Kovači u Sarajevu.

Režiju dokumentarnog filma “Alija – San o zemlji na razmeđu svjetova” potpisuje Ahmed Imamović, jedan od najistaknutijih i najnagrađivanijih bosanskohercegovačkih filmskih autora srednje generacije.

Rođen 1971. godine u Sarajevu, Imamović je diplomirao na Akademiji scenskih umjetnosti u Sarajevu na Odsjeku za režiju. Njegovo ime ostalo je zlatnim slovima upisano u historiju bh. kinematografije zahvaljujući kratkometražnom igranom filmu „10 minuta“ iz 2002. godine. Ovaj film, koji paraleno prikazuje deset minuta mirnog života turiste u Rimu i deset minuta pakla opsade u ratnom Sarajevu, osvojio je nagradu Evropske filmske akademije (EFA) za najbolji kratki film, postavši prvi bh. film koji je ponio titulu najboljeg u Evropi.

Imamović je potpisnik i dugometražnog igranog filma „Go West“ (2005), koji je izazvao veliku pažnju domaće i međunarodne javnosti tretrijajući osjetljive društvene i ratne teme, te osvojio više nagrada na filmskim festivalima širom svijeta (uključujući Montreal i San Jose). Godine 2010. režirao je i film „Belvedere“, koji tematizira život žena nakon genocida u Srebrenici i njihovu borbu za pravdu, a bio je i zvanični bh. kandidat za nagradu Oscar.

Kroz svoj dugogodišnji rad u igranoj i dokumentarnoj formi, Ahmed Imamović se profilisan kao autor koji posjeduje izuzetnu vizuelnu estetiku, osjećaj za historijski kontekst i sposobnost da emociju i ljudsku dramu prenese na filmsko platno. Učešće ovakvog reditelja garantuje visoku umjetničku i produkcijsku vrijednost dokumentarca o Aliji Izetbegoviću.

Dokumentarni film “Alija – San o zemlji na razmeđu svjetova” vizuelno je i arhivski bogat projekat koji kombinuje dosad neobjavljene snimke, izjave savremenika, političkih analitičara, historičara i članova porodice.

Naslov filma simbolizira poziciju Bosne i Hercegovine kroz historiju, zemlju spajanja i razmeđa civilizacija, kultura i religija, ali i Izetbegovićevu viziju u kojoj ta raznolikost nije slabost, nego prednost i bogatstvo.

Premijera u nedjelju, 18. oktobra u Memorijalnom centru Sarajevo, otvara vrata svima koji žele dublje razumjeti političke i društvene procese s kraja 20. stoljeća, kao i lik i djelo prvog predsjednika RBiH. Ulaz na premijeru je slobodan za sve posjetioce.