Pod njegovim vodstvom, “Energoinvest” je postao ne samo tehnički gigant već i obrazovna i kulturna institucija. Stipendirao je hiljade studenata, među kojima su bili i Monika Seleš i Nikša Bratoš. Uveo je i prvi računar u Jugoslaviji – još 1964. godine. U firmu su dolazili eksperti iz cijelog svijeta, a “McKinsey” je upravo za Blumovu kompaniju razvijao upravljački model – svoj prvi projekat u jednoj socijalističkoj zemlji
Emerik Blum jedna je od najznačajnijih osoba u historiji Bosne i Hercegovine. Inžinjer briljantnog uma, poslovni genij i čovjek čija bi biografija poslužila za scenarij epskog filma. Čovjek koji je iz ničega stvorio “Energoinvest”, najveći poslovni sistem bivše Jugoslavije, i koji je, kako mnogi tvrde, bio uvijek ispred svoga vremena.
Rođen je 1911. godine u Sarajevu u porodici mađarskih Jevreja. Njegov otac je kao strojovođa došao u Bosnu s prvim austrougarskim valom modernizacije. Emerikovo djetinjstvo i mladost obilježile su burne godine nakon Prvog svjetskog rata, a formativna iskustva sticao je u previranjima između dva svjetska sukoba.
Studirao je elektrotehniku u Pragu, ali je zbog političkog angažmana u studentskim progresivnim krugovima protjeran nazad u Sarajevo, gdje je godinama bio pod prismotrom policije. Kasnije mu je ipak odobren povratak u Prag, gdje je u dramatičnim okolnostima – pod okupacijom i iz zatvora – uspio završiti studij, zahvaljujući solidarnosti čeških profesora.
Po povratku u Sarajevo zapošljava se kao inžinjer, a 1939. godine sa suprugom Matusjom i grupom prijatelja pokreće “Collegium Artisticum” – pokret koji okuplja istaknute mlade umjetnike.
Nakon njemačke okupacije Jugoslavije 1941. godine, Blum završava u nizu koncentracionih logora: Gospić, Pag, Jasenovac, Stara Gradiška. Samo zahvaljujući svojoj struci i snalažljivosti preživljava. Radio je na održavanju elektrane u Jasenovcu, što mu je omogućilo da preživi u neljudskim uslovima.
Iz logora Stara Gradiška bježi 1944. godine – doslovno plivajući preko Save, nakon što je s grupom zatvorenika savladao stražare prilikom testiranja skela. Noć provodi skrivajući se, a dan kasnije dolazi do kuće partizanskog simpatizera. Ubrzo se priključuje partizanima, ali ni tu nije odmah prihvaćen. Bio je sumnjiv – Jevrej, inžinjer, logoraš… Na kraju ga je identificirao stari drug iz partije Avdo Humo.
Nakon rata, Blum se najprije seli u Beograd, gdje obavlja visoke funkcije u elektroprivredi. No, krajem 1950-ih vraća se u Sarajevo i tada počinje industrijska epopeja pod imenom “Energoinvest”.
Prvo je osnovan “Elektroprojekt”, koji se kasnije transformisao u “Energoinvest” – kompaniju koja je projektirala i gradila hidroelektrane, termoelektrane, dalekovode i fabrike širom Jugoslavije, ali i Indije, Iraka, Kenije, Egipta, Libije i SAD-a. Blum je okupio najbolje stručnjake, vizionarski planirao budućnost i gradio sistem koji će decenijama ostati perjanica domaće industrije.
Pod njegovim vodstvom, “Energoinvest” je postao ne samo tehnički gigant već i obrazovna i kulturna institucija. Stipendirao je hiljade studenata, među kojima su bili i Monika Seleš i Nikša Bratoš. Uveo je i prvi računar u Jugoslaviji – još 1964. godine. U firmu su dolazili eksperti iz cijelog svijeta, a “McKinsey” je upravo za Blumovu kompaniju razvijao upravljački model – svoj prvi projekat u jednoj socijalističkoj zemlji.
Blum je shvatao važnost investiranja u obrazovanje, kulturu, zdravstvo i sport. Vjerovao je da industrija ne može rasti u nerazvijenom društvu. Bio je čovjek koji je znao povezati Zapad i Istok – od šaha Reze Pahlavija do sovjetskih naučnih instituta.
Pod njegovim vodstvom “Energoinvest” je zaposlio 55.000 ljudi, izvozio u 60 zemalja, i nosio 5 posto ukupnog izvoza bivše Jugoslavije.
Blum je bio odlikovan Legijom časti Francuske, imao je priznanja iz Italije, Poljske, Senegala, SSSR-a, ali je ostao skroman. “Znanje je skupo, da nije – siromašni bi ga imali”, govorio je.
Kada se 1980-ih Sarajevo pripremalo za Zimske olimpijske igre, vlasti su se ponovo obratile Blumu. Iako narušenog zdravlja, prihvatio je funkciju predsjednika Skupštine grada Sarajeva i dao nemjerljiv doprinos razvoju infrastrukture.
Nakon Igara vratio se u Energoinvest, gdje je ponovo radio kao savjetnik. Umro je 24. juna 1984. godine u Fojnici, u 73. godini života. Njegova supruga Matusja, vrhunska pijanistica i profesorica, preminula je 1998. godine. Njihov sin Pavle naslijedio je očev inženjerski poziv. Danas jedna ulica u Sarajevu nosi ime Emerika Bluma – ali djelo koje je ostavio daleko nadilazi jedan natpis na tabli.
