Platforma pokriva islamski svijet u periodu između 632. i 1924. godine, objedinjujući na interaktivnoj karti podatke prikupljene iz različitih historijskih izvora. Korisnici mogu pratiti razvoj islamske civilizacije kroz vremensku liniju i različite slojeve, analizirajući dinastije, vladare, učenjake i historijske centre u zavisnosti od njihovog hronološkog perioda i geografskog položaja
Turski „Atlas islamske historije“ obuhvatio je gotovo 1.300 godina islamske prošlosti i povezao ih s geografijom putem interaktivne digitalne platforme. Ovaj projekat korisnicima omogućava istraživanje dinastija, vladara, učenjaka, gradova i ključnih historijskih događaja kroz dinamične karte i hronološke prikaze.
Platforma pokriva islamski svijet u periodu između 632. i 1924. godine, objedinjujući na interaktivnoj karti podatke prikupljene iz različitih historijskih izvora. Korisnici mogu pratiti razvoj islamske civilizacije kroz vremensku liniju i različite slojeve, analizirajući dinastije, vladare, učenjake i historijske centre u zavisnosti od njihovog hronološkog perioda i geografskog položaja.
Najnovija verzija atlasa koju možete pogledati OVDJE sadrži podatke o 186 islamskih dinastija i 830 vladara. Pored toga, integrisano je 13.940 biografskih zapisa iz Ziriklijevog biografskog rječnika, 8.528 biografija učenjaka iz Enciklopedije islama Turske Uprave za vjerske poslove (Diyanet), te 12.954 geografska zapisa iz geografskog rječnika Jakuta al-Hamavija. Atlas obuhvata i podatke o 3.458 kovnica novca, 2.049 naselja koja je u 10. stoljeću dokumentovao geograf al-Mukadasi, 317 stanica s putovanja Ibn Batute, 5.444 stanice iz putopisa osmanskog putopisca Evlije Čelebije, kao i podatke o 801 historijskom objektu.
Hüseyin Gökalp, član Odsjeka za islamsku historiju na Teološkom fakultetu Univerziteta Selçuk, objasnio je da je atlas u početku bio zasnovan na djelu britanskog historičara Clifforda Edmunda Boswortha „Nove islamske dinastije“, koje proučava 186 dinastija što su vladale islamskim svijetom. Prenosom ove knjige u digitalni format omogućen je sveobuhvatan prikaz dinastija na karti. Iako je platforma prvobitno zamijenjena kao atlas muslimanskih dinastija, ubrzo je proširena utiscima putopisaca, prikazom gradova, bitaka i drugim skupovima podataka. Poređenjem preklapanja i razlika u izvorima rasvijetljene su njihove međusobne veze, čime je atlas prerastao u projekat digitalne humanističke nauke koji vizuelno prikazuje složene mreže odnosa, uključujući relacije između učitelja i učenika, prethodnika i nasljednika, te porodične veze među učenjacima, vladarima i vojskovođama.
Tim kontinuirano ažurira platformu na osnovu povratnih informacija istraživača i akademske zajednice, a u planu je i izrada mobilne aplikacije. Projekat primjenjuje metode digitalnih humanističkih nauka kako bi analizirao historijske procese i izvan postojećih podataka. U toku je rad i na međunarodnom projektu pod nazivom „Frontiers“, koji proučava administrativne strukture i aktivnosti u pograničnim područjima između islamskih teritorija i ranog Vizantijskog carstva, okupljajući stručnjake iz Njemačke, Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije i Turske. Tim istražuje i alternativne scenarije historijskih događaja, analizirajući kako bi se ishod određene bitke promijenio da se odigrala na drugoj lokaciji ili u drugo godišnje doba, dok je drugi pravac istraživanja usmjeren na historiju islamske misli i identifikaciju intelektualnih veza među misliocima iz različitih epoha.
Ali Çetinkaya s Odsjeka za računarsko inženjerstvo Univerziteta Selçuk istakao je da je atlas privukao izuzetno veliki interes. Trenutno se radi na opsežnijoj, drugoj verziji platforme, koja je fokusirana na precizno mapiranje historijskih imena i lokacija. Obični tekstovi iz knjiga prevode se u strukturirane podatke primjenjive u različitim programskim jezicima i platformama.
Atlas je razvijen kao projekat otvorenog koda, što istraživačima omogućava besplatno preuzimanje i korištenje skupova podataka u akademskim studijama. Platforma ujedno služi i kao obrazovni materijal u osnovnim i srednjim školama te na univerzitetima, posebno u nastavi historije. Dostupan na turskom, arapskom i engleskom jeziku, atlas privlači korisnike širom svijeta i nudi savremeni digitalni pristup istraživanju veza između islamske historije, geografije i historijskih izvora.
IZVOR: Bosna.hr, AA, Daily Sabah
