Pod pritiskom srpskog i hrvatskog nacionalnog pokreta, naziv „bosanski jezik“ službeno je ukinut 4. oktobra 1907. godine. Od tada se u zvaničnoj upotrebi koristio naziv „srpsko-hrvatski jezik“. Bošnjacima je ipak, 29. novembra 1907., dozvoljeno da u okviru svojih škola i institucija zadrže naziv bosanski jezik

Kraj 19. stoljeća u Austro-Ugarskoj monarhiji obilježen je ambicioznim pokušajem oblikovanja zajedničkog bosanskog identiteta – dijela šire habsburške „civilizacijske misije“ u Bosni i Hercegovini. Glavni nosilac tog projekta bio je austrougarski ministar finansija Benjamin Kallay, koji je Bosnu i Hercegovinu, tada pod upravom Monarhije, nastojao transformisati u politički i kulturno jedinstven prostor.

„Vidim zemlju koja se od 1200. godine zove Bosna, vidim narod koji se oduvijek naziva ‘bosanskim’… Držim se, dakle, stare historijske tradicije koja odražava ne samo historijski tok događaja nego posebno cijelu bit ovog naroda, a ja ću ga uvijek zvati ‘Bošnjački’, napisao je Kallay, uvjeren da Bosna ima svoj zaseban identitet i kontinuitet. Po njegovom mišljenju, „stari bosanski slavenski element“ bio je samo prekriven „orijentalnim naslagama“ i trebao je ponovo izroniti u svom „izvornom“ obliku.

Kallay je duboko vjerovao u zasebnost bosanske historije, njen specifičan srednjovjekovni razvoj i nezavisnost od mađarskih centara moći. Njegov cilj bio je probuditi i učvrstiti „konzervativni osjećaj“ koji bi mogao postati temelj nove, bosanske nacije – različite i od hrvatske i od srpske. Takva nacija, smatrao je Kallay, bila bi brana teritorijalnim i nacionalnim pretenzijama susjeda, ali i oslonac austrougarske vlasti u Bosni.

U tu svrhu, Kallay je provodio intenzivnu politiku oblikovanja identiteta: kroz obrazovanje, standardizaciju jezika, razvoj institucija i uvođenje zajedničkih simbola. Branio je ideju da bosanska nacija nije njegova invencija, već proizvod hiljadugodišnje historijske posebnosti, čije tragove je nalazio još kod Konstantina Porfirogeneta i u srednjovjekovnoj Bosni.

No, uprkos ovim nastojanjima, nije odustajao od povremenih manipulacija historijom u korist Mađarske. Tako je, recimo, grb Bosne i Hercegovine iz 1889. – crvena ruka s mačem na zlatnom štitu – preuzet iz grbovne tradicije ramskog kraja u južnoj Bosni, koja je povremeno bila korištena i u grbovima ugarskih kraljeva.

Obrazovna reforma bila je temelj Kallayeve politike. Tokom njegovog mandata otvoreno je oko 180 državnih škola, ali uključivanje žena u obrazovanje predstavljalo je ozbiljan izazov. Iako su ženske škole osnovane u Sarajevu, Mostaru i Banjoj Luci, one su bile slabo posjećene – Srpkinje su ih rijetko pohađale, a muslimanke gotovo nikako. Grofica Vilma Bethlen von Kallay, Kallayeva supruga, pokušavala je animirati muslimanske žene organizovanjem večernjih druženja u hotelu „Hungaria“ na Ilidži, tada elitnom sarajevskom predgrađu.

Kallay je smatrao da kulturne institucije mogu pomoći da se Bosna uklopi u dualistički sistem Monarhije kao poseban entitet. Najvažniji kulturni projekt tog perioda bilo je osnivanje Zemaljskog muzeja 1888. godine, koji je trebao postati središnje mjesto za istraživanje i afirmaciju posebnog bosanskog historijskog puta. Direktor muzeja bio je Kosta Hörmann, hrvatski birokrata, koji je strastveno sakupljao muslimansku narodnu poeziju i promovirao sliku bosanskih muslimana kao nasljednika srednjovjekovnog bosanskog plemstva.

Jedna od najkontroverznijih tema Kallayeve politike bila je standardizacija i zvanično imenovanje jezika. I srpska i hrvatska štampa oštro su kritikovale naziv „bosanski jezik“. List Bošnjak tvrdio je da su i Srbi i Hrvati za osnovu svog književnog jezika uzeli bosanski, ali su mu dali drugačija imena. List se u broju od 23. jula 1891. zapitao: „Zašto naziv, što su ga oni našem jeziku po svojoj volji, a bez našeg pitanja dali, sada nama pošto-poto hoće da nametnu, pa nam čak brane da mi u našoj vlastitoj kući svoj jezik označujemo imenom našeg naroda?“

Za Kallaya je bosanski jezik bio centralni element formiranja novog identiteta. Jezik većine stanovništva Bosne bio je sličan, ali političke implikacije bile su značajne. Administracija je u početku koristila njemački jezik, jer su u državne službe dolazili činovnici iz različitih dijelova Monarhije – Nijemci, Poljaci, Česi, Mađari i Jevreji. No Kallay je insistirao na uvođenju bosanskog jezika kao službenog jezika uprave, obrazovanja i pravosuđa.

Suočen s protivljenjem srpskih i hrvatskih političkih elita, Kallay je branio svoju politiku kao najprikladniju za Bosnu. Upozoravao je da mještani sami svoj jezik nazivaju bosanskim. U naporima da ojača tu politiku, angažovao je ugledne lingviste i uveo Vuk-Daničićev fonetski pravopis još 1883. godine. Gramatika bosanskog jezika iz 1890. objavljena je i na latinici i ćirilici i korištena je u školama do Prvog svjetskog rata.

Međutim, pod pritiskom srpskog i hrvatskog nacionalnog pokreta, naziv „bosanski jezik“ službeno je ukinut 4. oktobra 1907. godine. Od tada se u zvaničnoj upotrebi koristio naziv „srpsko-hrvatski jezik“. Bošnjacima je ipak, 29. novembra 1907., dozvoljeno da u okviru svojih škola i institucija zadrže naziv bosanski jezik.

Time je Austro-Ugarska formalno napustila ideju interkonfesionalnog bošnjaštva kao osnove bosanskog identiteta – projekta koji je već ranije doživio neuspjeh uslijed političkih i vjerskih otpora.