Najnoviji izvještaj izraelske organizacije IMPACT-se, objavljen 29. jula 2026. godine, ukazuje na nastavak promjena u saudijskim školskim udžbenicima, posebno u načinu na koji se prikazuju Izrael i cionizam. Organizacija navodi da najnoviji nastavni materijali nastavljaju trend postepenog ublažavanja ranije neprijateljske retorike.
Prema izvještaju, u pojedinim udžbenicima uklonjene su ili izmijenjene politički osjetljive formulacije. Među primjerima se navodi uklanjanje rečenice “Muslimani se nikada neće odreći Jerusalema“ iz udžbenika arapskog jezika za 11. razred, dok je u udžbeniku historije izraz “cionistički neprijatelj“ zamijenjen izrazom “izraelska okupacija“.
Promjene se odnose i na način prikazivanja teritorije Izraela. U pojedinim udžbenicima društvenih nauka prikazuje se teritorij Izraela, ali bez navođenja njegovog imena, dok je naziv “Palestina“, koji je ranije bio korišten na cijeloj toj teritoriji, u nekim slučajevima uklonjen. IMPACT-se je i u ranijim analizama zabilježio da se prikaz Izraela i cionizma postepeno mijenja, iako Izrael i dalje nije označen na saudijskim kartama.
Istovremeno, promjene nisu ograničene samo na odnos prema Izraelu. Saudijski nastavni program i dalje snažno naglašava lojalnost državi, nacionalnu stabilnost i autoritet saudijskog vladara.
Posebno oštar odnos zadržan je prema organizacijama poput Muslimanskog bratstva, Hezbollaha, ISIL-a, Al-Qaide i hutskih milicija, koje se u udžbenicima povezuju s terorizmom i ekstremizmom. U ranijim analizama IMPACT-se posebno je istaknuto da se Muslimansko bratstvo opisuje kao teroristička organizacija.
Udžbenici također naglašavaju potrebu za lojalnošću saudijskoj državi. U pojedinim lekcijama islamske vjeronauke pobuna protiv vladara i podsticanje protiv njega predstavljaju se kao grijeh, dok se savremene ekstremističke grupe povezuju s haridžijama i prikazuju kao izvori nasilja i haosa.
Poseban prostor zauzima i historijski odnos prema Osmanskom carstvu. Osmanlije se u aktuelnim materijalima predstavljaju kao protivnici prvih saudijskih država i kao “agresori“, čime se napušta dio ranijeg pozitivnijeg prikaza njihovog širenja kao islamskih osvajanja.
Iran je, s druge strane, relativno marginaliziran u nastavnom programu, dok se insistira na terminu “Arapski zaljev“, a ne “Perzijski zaljev“. Iran se indirektno pojavljuje i kroz teme saudijske intervencije u Jemenu i sukoba s Hutima.
IMPACT-se zaključuje da saudijski obrazovni sistem nastavlja proces reformi koji traje godinama. Prethodne analize također su bilježile uklanjanje sadržaja koji su promovirali nasilni džihad i mučeništvo, ublažavanje negativnih prikaza nemuslimana i smanjenje problematičnih sadržaja o Jevrejima i kršćanima.
Promjene tako pokazuju širi proces preoblikovanja saudijskog obrazovnog sistema: retorika prema Izraelu i cionizmu postaje blaža, dok istovremeno jačaju nacionalni identitet, lojalnost državi i kritika političkih i vjerskih pokreta koje saudijske vlasti smatraju prijetnjom.
