Ibrahimova džamija, stara više od 5.000 godina, četvrto je najsvetije mjesto islama, odmah nakon džamija u Meki, Medini i Al-Aksi. U njoj se nalaze mezari poslanika Ibrahima (Abrahama) i njegove porodice, zbog čega ovo mjesto podjednako svetim smatraju i muslimani i Jevreji
U srcu starog grada Hebrona, unutar zidina Ibrahimove džamije, stoji artefakt koji prkosi stoljećima, masakrima i okupacijama. Minber Salahudina Ejubija, remek-djelo islamske arhitekture i zanatstva, danas predstavlja jedini preostali originalni primjerak od tri identična koje je legendarni vojskovođa i oslobodilac Jerusalema dao izraditi nakon svojih pobjeda.
Ibrahimova džamija, stara više od 5.000 godina, četvrto je najsvetije mjesto islama, odmah nakon džamija u Meki, Medini i Al-Aksi. U njoj se nalaze mezari poslanika Ibrahima (Abrahama) i njegove porodice, zbog čega ovo mjesto podjednako svetim smatraju i muslimani i Jevreji. Ipak, ono što ovu bogomolju izdvaja u svijetu islamske umjetnosti upravo je njen minber, sačuvan u svom izvornom obliku uprkos burnoj historiji Bliskog istoka.
Ono što Salahudinov minber čini tehnološkim čudom onog vremena jeste stil izrade poznat kao kündekari. Ova drevna tehnika obrade drveta podrazumijeva spajanje hiljada sitnih drvenih dijelova bez upotrebe ijednog eksera ili ljepila. Zahvaljujući preciznoj geometriji i prirodnom širenju drveta, konstrukcija ostaje čvrsta i postojana vijekovima.
Nakon oslobođenja Jerusalema, Salahudin Ejubi je naručio tri identična minbera, po uzoru na onaj koji je Nur al-Din Zengi namijenio Al-Aksi. Sudbina ostala dva bila je tragična: minber u Al-Aksi je nepovratno uništen u podmetnutom požaru 1969. godine, dok je onaj u Emevijskoj džamiji u Damasku teško oštećen ili potpuno uništen tokom kasnijih ratnih razaranja. Tako je ovaj hebronski ostao usamljeni svjedok jedne epohe, zadržavši svoju besprijekornu formu uprkos tome što je star gotovo hiljadu godina.
Historija džamije, pa tako i samog minbera, neraskidivo je vezana za stradanja palestinskog naroda. Najmračnije poglavlje ispisano je 25. februara 1994. godine, kada je ekstremista Baruch Goldstein otvorio vatru na vjernike tokom sabah-namaza. U masakru je ubijeno 29 Palestinaca, a ranjeno više od 150.
Ovaj događaj, poznat kao “Masakr u Ibrahimovoj džamiji”, poslužio je izraelskim vlastima kao povod za radikalnu reorganizaciju prostora. Pod plaštom sigurnosti, džamija je podijeljena, čak 63% prostora pretvoreno je u sinagogu. Danas je kretanje vjernika strogo kontrolisano, a potpuni pristup džamiji muslimani imaju tek deset dana u godini, tokom velikih vjerskih praznika, dok se u ostalim terminima moraju suočavati s brojnim vojnim punktovima i ograničenjima.
U Hebronu, gradu u kojem su sukobi između izraelske vojske i lokalnog stanovništva svakodnevica, Salahudinov minber je više od vjerskog inventara. On je simbol kontinuiteta i kulturnog identiteta. Dok se oko džamije podižu barikade i mijenjaju političke uprave, drvena konstrukcija bez ijednog eksera stoji kao nijemi podsjetnik na zanatsko umijeće i historijsku dubinu Palestine.
Njegovo očuvanje u izvornom stanju, dok su njegovi “blizanci” u Jerusalemu i Damasku nestali u plamenu i ruševinama, lokalno stanovništvo vidi kao svojevrsno čudo. U gradu koji je danas sinonim za podjele i segregaciju, ovaj minber ostaje jedinstvena tačka koja povezuje savremeni Hebron s vizijom Salahudina Ejubija o svetom tlu na kojem historija ne može biti izbrisana.
IZVOR: GZT
