Ministarstvo odbrane Republike Turske objavilo je interaktivnu kartu s lokacijama 172 turska vojna groblja i spomen-obilježja u 48 zemalja svijeta. Projekat, u čijem su prikupljanju podataka i restauraciji terenskih lokacija ključnu ulogu imali Ministarstvo vanjskih poslova i agencija TİKA, obuhvata i osmanske i vojne memorijale na prostoru Bosne i Hercegovine
Trgovine, vojna polja i zaboravljene rute zarobljeničkih vozova rasute po pet kontinenata sakupljeni su na jednom digitalnom prostoru. Ministarstvo odbrane Republike Turske objavilo je obimnu geografsku i arhivsku studiju pod nazivom „Karta turskih vojnih grobalja i memorijala u inostranstvu“, projekat na kojem je Generalna direkcija za kartografiju radila punih godinu dana. Rezultat tog rada je kartografski popis 172 šehitlika i spomen-obilježja smještena u 48 država, čime je prvi put na jedinstven i interaktivan način dokumentovan trag turskih vojnika i zvaničnika stradalih daleko od domovine.
Digitalna platforma, dostupna javnosti putem zvaničnog portala kartografske direkcije, ne donosi samo geografske koordinate nego i rekonstrukciju Historijskog okvira u kojem su ti spomenici nastajali. Koordinator projekta, potpukovnik Fatih Kalle, objasnio je da je izradi mape prethodilo opsežno prikupljanje podataka na terenu i u arhivama, ostvareno u bliskoj saradnji s Ministarstvom vanjskih poslova i Turskom agencijom za saradnju i koordinaciju (TİKA). Prikupljena građa potom je podvrgnuta historijskoj verifikaciji uz stručnu podršku Visokog instituta za kulturu, jezik i istoriju „Atatürk“, Univerziteta odbrane i Uprave za arhive i vojnu historiju (ATASE).
Upravo je uloga agencije TİKA jedna od ključnih kopči ovog projekta sa prostorom Balkana i Bosne i Hercegovine. Dok turski mediji u prvim izvještajima često ističu geografski najudaljenije i egzotičnije tačke, poput Mjanmara, Japana, Indije ili zarobljeničkih logora duž Transsibirske pruge u Rusiji, balkanska regija predstavlja jedno od težišnih područja po gustini i istorijskom značaju sačuvanih memorijala. TİKA je decenijama unazad bila nosilac projekata restauracije, zaštite i uređenja osmanskih vojnih grobalja i memorijalnih kompleksa širom Bosne i Hercegovine, od Kovača i osmanskih šehitluka u Sarajevu pa do spomen-obilježja u drugim dijelovima zemlje. Ti lokaliteti, koji svjedoče o višestoljetnom prisustvu i prijelomnim historijskim događajima, integralni su dio objavljene baze podataka.
Posebna pažnja tokom rada na mapi posvećena je vizuelnoj i istorijskoj preciznosti. Istraživački tim rekonstruisao je autentične uniforme, naoružanje i opremu iz različitih epoha koje spomenici obuhvataju. Ilustracije tako prikazuju osmanske i turske vojnike na službi u Jemenu ili Indiji, ali i brodove i vojne letjelice iz odgovarajućih perioda. Primjera radi, avioni povezani s turskim osobljem sahranjenim na groblju Brookwood u Velikoj Britaniji nacrtani su s njihovim originalnim historijskim registarskim brojevima na repu.
Osim ratnih grobalja i vojnih memorijala, projekat obuhvata i spomen-obilježja posvećena diplomatama, pripadnicima snaga sigurnosti i civilnim službenicima koji su izgubili živote tokom službovanja u turskim diplomatskim misijama širom svijeta, uključujući i one čiji su posmrtni ostaci naknadno preneseni u Tursku.
Na mapi su našli mjesto i simbolički memorijali za one koji nemaju svoj pojedinačni grob. Prikazani su motiv Transsibirske pruge u znak sjećanja na osmanske vojnike internirane tokom Prvog svjetskog rata, kao i brodovi Refah i TCG Kocatepe, u čast mornara i osoblja stradalog na otvorenom moru.
Predstavnici kartografske direkcije naglašavaju da objavljena verzija nije konačna. Kako ističe potpukovnik Kalle, mapa će se kontinuirano dopunjavati novim podacima jer istorijski izvori ukazuju na postojanje dosad neevidentiranih grobnica i manjih vojničkih grobalja u ruralnim područjima i na nekadašnjim linijama fronta. Očekuje se da će dalji rad na terenu, posebno na prostorima nekadašnjeg Osmanskog carstva, otkriti i dodatne lokacije koje će potom biti unesene u ovaj digitalni arhiv.
