Godišnjica polaganja kamena temeljca u Sisku podsjetnik je na pređeni put od skromnih prostorija u radničkom naselju do savremenog arhitektonskog i društvenog simbola. Islamski centar u Capragu ostaje trajno svjedočanstvo uspješnog modela uređenja odnosa između države i manjinskih vjerskih zajednica te trajni most saradnje u regiji

Svečanim polaganjem kamena temeljca 12. novembra 2016. godine za izgradnju Islamskog kulturnog centra u sisačkom naselju Caprag, započeto je novo poglavlje u historiji muslimanske zajednice na Baniji. Događaj koji je okupio hiljade vjernika i zvaničnika označio je kraj višedecenijskog perioda u kojem se vjerski život odvijao u skromnim i improvizovanim uslovima adaptirane porodične kuće, otvorene još 1974. godine.

Izgradnja modernog kompleksa površine 2.600 kvadratnih metara, s prepoznatljivom staklenom kupolom i visokim minaretom, predstavlja krunu historijskog i demografskog kontinuiteta Bošnjaka i drugih muslimana koji su od polovine 20. stoljeća, privučeni industrijskim usponom Željezarnice i Rafinerije nafte, ugrađivali svoj rad i identitet u temelje Siska.

Polaganje kamena temeljca u novembru 2016. godine za izgradnju Islamskog kulturnog centra u Sisku označilo je početak nove ere za muslimane sisačkog kraja, ali i za ukupnu arhitektonsku i društvenu sliku grada. Desetljećima potiskivana ideja o podizanju adekvatnog vjerskog i kulturnog objekta, vođena skromnim uslovima u adaptiranoj porodičnoj kući u naselju Caprag, tog je dana dobila svoje fizičko i institucionalno utemeljenje. Bio je to trenutak u kojem je višedecenijski san o izgradnji kompleksa džamije i pratećih kulturnih sadržaja postao konkretan građevinski poduhvat, postavljen na temeljima višestoljetne prisutnosti i doprinosa muslimanskog stanovništva industrijskom i društvenom razvoju Siska.

Historijski korijeni organiziranog vjerskog života u Sisku vezani su za intenzivnu industrializaciju u drugoj polovini 20. stoljeća. Ekspanzija sisačke Željezare, Rafinerije nafte te građevinskog sektora privukla je radnu snagu iz svih dijelova nekadašnje države, među kojima su preovladavali radnici iz Bosne i Hercegovine.

Džemat u Sisku službeno je utemeljen 1967. godine, a sedam godina kasnije, 1974. godine, zajednica kupuje privatnu kuću u Capragu te je adaptira u molitveni i administrativni prostor. Taj prostor decenijama je bio središte vjerskog života, vjeronauke i okupljanja. Prve inicijative za izgradnju pravog islamskog centra pokrenute su još krajem 1970-ih godina, no administrativne prepreke, urbanistička usaglašavanja i političke okolnosti odgađali su realizaciju tog projekta sve do druge decenije 21. stoljeća.

Izgradnja centra u Capragu odvija se kroz nekoliko ključnih faza. Nakon što su riješeni imovinsko-pravni odnosi i otkupljeno zemljište od Grada Siska, projektantski tim izradio je rješenje savremenog kompleksa od oko 2.600 kvadratnih metara korisne površine. Svečani čin polaganja kamena temeljca 12. novembra 2016. godine okupio je više hiljada vjernika, visoke zvaničnike Islamske zajednice i predstavnike lokalnih i državnih vlasti.

Radovi su obuhvatali kompleksnu izgradnju centralnog molitvenog prostora natkrivenog staklenom kupolom, minareta visokog 45 metara, te pratećih objekata: kongresne dvorane namijenjene kulturnim i naučnim skupovima, omladinskog kluba, biblioteke, učionica i ugostiteljskog prostora. Čak ni razorni potres koji je u decembru 2020. godine pogodio Baniju nije narušio statiku objekta; štaviše, nedovršeni centar u tim je danima poslužio kao logistička baza za prikupljanje i distribuciju humanitarne pomoći u ugroženim naseljima.

Proces je krunisan svečanim otvorenjem osmog septembra 2022. godine. Svečanosti su prisustvovali najviši državni i vjerski zvaničnici Republike Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Republike Turske. Među zvanicama su bili hrvatski predsjednik Zoran Milanović, turski predsjednik Recep Tayyip Erdoğan, čija je Razvojna agencija TIKA pružila ključnu finansijsku podršku završnim radovima, reisu-l-ulema Husein ef. Kavazović te muftija zagrebački Aziz ef. Hasanović. Otvaranju su prisustvovali i diplomati, predstavnici Katoličke crkve i Srpske pravoslavne crkve, te lokalni dužnosnici predvođeni gradonačelnicom Siska Kristinom Ikić Baniček, čime je događaj dobio snažan međunarodni i ekumenski pečat.

Značaj sisačkog kompleksa nadilazi klasične okvire vjerskog objekta. Arhitektonski je izveden po najvišim standardima održive gradnje pa je postao prvi energetski samostalan i ekološki neutralan objekt te namjene u ovom dijelu Evrope. S društvenog stajališta, centar djeluje kao otvoren prostor za kulturne sadržaje, tribine i međureligijski dijalog, pružajući gradu Sisku polivalentan forum dostupan svim građanima.

Potreba za ovakvim središtem utemeljena je u demografskoj strukturi Siska i Sisačko-moslavačke županije. Bošnjaci u Hrvatskoj predstavljaju drugu po brojnosti nacionalnu manjinu. U samom gradu Sisku Bošnjaci čine više od pet posto ukupnog stanovništva, dok ih na području županije živi nekoliko hiljada, uz značajnu koncentraciju u Petrinji, Glini, Kutini i Popovači. Riječ je o zajednici koja je generacijski integrirana u društvene i privredne tokove regiona.

Znatan broj pripadnika bošnjačke manjine učestvovao je u odbrani Hrvatske tokom Domovinskog rata, dok danas predstavlja nezaobilazan dio kulturnog, privrednog i javnog života Banije.

Godišnjica polaganja kamena temeljca u Sisku podsjetnik je na pređeni put od skromnih prostorija u radničkom naselju do savremenog arhitektonskog i društvenog simbola. Islamski centar u Capragu ostaje trajno svjedočanstvo uspješnog modela uređenja odnosa između države i manjinskih vjerskih zajednica te trajni most saradnje u regiji.