Iza ovih tekstova ne stoji analiza, nego strategija kojom bi se, po uzoru na Netanyahuovu politiku prema Palestincima, Bošnjake trajno izolovalo kao “problem”, a ne kao žrtvu agresije i genocida. Novi partneri bi bili “hrišćanski saveznici” – srpski i hrvatski nacionalisti – u duhu navodne “judeo-kršćanske civilizacijske borbe”

U novoj seriji propagandnih pamfleta, plasiranih preko američkih konzervativnih kanala, svjedočimo sistematskom pokušaju plaćenih političkih lobista da obnovom retorike iz devedesetih natovare Bošnjacima teret ekstremizma, da ih predstave kao sigurnosnu prijetnju Zapadu i da tu konstrukciju iskoriste kao povod za prekrajanje Bosne i Hercegovine.

Najnoviji primjer dolazi iz pera hrvatsko-američkog lobiste Maxa Primorca, koji je osmog jula objavio pamflet za Heritage Foundation pod naslovom: „Bosnia and Herzegovina: Ending a Nation-Building Failure“. Paralelno s tim, dan ranije se u opskurnom Washington Timesu oglasio i notorni, još opskurniji Rod Blagoyevich, presuđeni kriminalac kojeg je pomilovala Trumpova administracija, tekstom koji u kojem je iznio niz sumanutih tvrdnji o “bosanskom Hezbollahu” i navodnim iranskim kampovima u Sarajevu.

Radi se o plaćenim i politički instruisanim pokušajima da se Bošnjake označi kao remetilački faktor i prijetnju sigurnosti zapadnog svijeta, a sve to pod plaštom brige za stabilnost i geopolitičke interese SAD-a. U stvarnosti, riječ je o opasnom populističkom trendu koji vodi direktno u destabilizaciju države ali i cijele regije.

Primorčev “izvještaj” ne nudi ništa novo. To je prepakovani manifest političkih elita iz Banje Luke i Mostara. On zagovara ukidanje OHR-a, protjerivanje stranih sudija iz Ustavnog suda BiH, potpunu delegitimizaciju građanske Bosne i Hercegovine, i sve to kroz optužbe o “neuspjelom projektu” izgradnje države. OHR se prikazuje kao “imperijalnog guvernera”, a koncept građanske države – gdje svaki građanin ima jednaka prava – naziva se “opasnom fikcijom”.

Primorac ne samo da osporava ideju jednakopravnosti građana, već predlaže faktičku podjelu BiH na tri etničke jedinice – što je direktno preslikavanje ratnih ciljeva iz 1990-ih. U tom svjetlu, on Bošnjake vidi kao prepreku tim ciljevima. No, ono što prelazi granicu prihvatljivog političkog diskursa jesu optužbe o “islamskoj radikalizaciji” i povezanosti bošnjačkih političkih i vjerskih struktura s Iranom, Muslimanskom braćom i bivšim mudžahedinima.

Primorac u svojoj analizi koristi reciklažu iz ratne propagande: dolazak mudžahedina tokom rata, veza sa Khalidom Sheikhom Mohammedom, pa sve do današnje navodne radikalizacije kroz “strano finansiranje radikalnih imama”. Oživljava se mit o BiH kao džihadskoj bazi. Spominje se čak i nedavna posjeta iranskog vojnog atašea Sarajevu kao navodni dokaz o ponovnom “paktu s Teheranom”.

I dok je to u kontekstu konzervativne paranoje možda očekivano, pravi politički skandal je što se sve ovo koristi kao argument za temeljnu promjenu američke politike prema BiH, u pravcu etničke podjele i trajne marginalizacije Bošnjaka.

No Primorac nije sam.

Dan prije objave Primorčeve analize, Rod Blagoyevich – bivši guverner Illinoisa, osuđen i potom pomilovan od Trumpa – objavljuje tekst u Washington Timesu koji djeluje kao politička bajka za loše informisane ekstremiste. Tvrdi da je Iran još 1990-ih u BiH formirao “evropski Hezbollah”, da je Qasem Soleimani lično nadgledao slanje oružja u BiH, te da su mudžahedini obučavali al-Qaidu koja je napala SAD 11. septembra.

Pritom se otvoreno prijeti sankcijama BiH ako se nastavi bilo kakva vojna saradnja s Iranom – za koju ne postoje nikakvi vjerodostojni dokazi – te se Bošnjake opisuje kao “prirodne neprijatelje Amerike i Izraela”.

Ovaj tekst ne bi bio vrijedan spomena da se ne radi o dijelu šire lobističke kampanje: povezivanje Bošnjaka s terorizmom, Iranom, antisemitizmom – sve to kako bi se opravdalo formiranje novog, “konfederalnog” poretka, u kojem bi Bošnjaci bili svedeni na trećerazrednu populaciju u vlastitoj državi.

Iza ovih tekstova ne stoji analiza, nego strategija kojom bi se, po uzoru na Netanyahuovu politiku prema Palestincima, Bošnjake trajno izolovalo kao “problem”, a ne kao žrtvu agresije i genocida. Novi partneri bi bili “hrišćanski saveznici” – srpski i hrvatski nacionalisti – u duhu navodne “judeo-kršćanske civilizacijske borbe”.

Zanimljivo je da se napadi na Bošnjake intenziviraju u momentu kada bošnjačke političke i vjerske strukture izražavaju solidarnost sa žrtvama Gaze. Time se dodatno hrani narativ o “antisemitizmu” u Sarajevu, iako se radi o političkom, a ne vjerskom otporu genocidu.

Otkazivanje Konferencije evropskih rabina u Sarajevu koristi se kao “dokaz” o antisemitizmu, iako se radi o izrazu moralne i političke distance prema izraelskoj politici, a ne mržnji prema Jevrejima. No za Primorca i Blagoyevicha to je dovoljno – kao što je 1992. bilo dovoljno da se “muslimana” proglasi “fundamentalistom”, pa da se opravda koncentracioni logor, kama i granata.