Stoljećima je bila središte vjerskog i društvenog života Mosula, a njen prepoznatljiv simbol bio je nagnuti minaret, poznat pod imenom al-Hadba – “Grbava”. Još u 14. stoljeću, putopisac Ibn Battuta zapisao je da je minaret već tada bio vidno nagnut, što ga je učinilo jedinstvenim arhitektonskim obilježjem
Nakon sedam godina obnove, u džamiji Al-Nuri u Mosulu, jednom od najvažnijih i najpoznatijih islamskih spomenika u Iraku, ponovo su se oglasili ezani i klanjani prvi namazi. Ovaj događaj označio je historijski trenutak ne samo za stanovnike Mosula, nego i za cijeli Irak, jer je džamija, koju je 2017. godine razorila teroristička organizacija ISIS, simbol otpora i obnove.
Velika džamija Al-Nuri izgrađena je 1172. godine (566. po Hidžri) u vrijeme vladavine seldžučkog atabega Nureddina Mahmuda Zengija, vladara Mosula i Damaska. Upravo po njemu džamija je i dobila ime “Nuri”.
Stoljećima je bila središte vjerskog i društvenog života Mosula, a njen prepoznatljiv simbol bio je nagnuti minaret, poznat pod imenom al-Hadba – “Grbava”. Još u 14. stoljeću, putopisac Ibn Battuta zapisao je da je minaret već tada bio vidno nagnut, što ga je učinilo jedinstvenim arhitektonskim obilježjem.
Džamija Al-Nuri bila je i mjesto odakle je 2014. godine vođa ISIS-a, Abu Bakr al-Baghdadi, proglasio takozvani “hilafet”, pretvorivši ovo sveto mjesto u simbol terora. Tri godine kasnije, u trenutku povlačenja pred iračkom vojskom, divljaci takozvanog ISIL-a srušili su i samu džamiju i njen minaret, ostavljajući iza sebe zgarište i ruševine.
Proces obnove započeo je 2018. godine pod okriljem UNESCO-a, uz podršku Ujedinjenih Arapskih Emirata i međunarodnih partnera. Radovi su trajali sedam godina, a u obnovi su korišteni originalni materijali i kamenje pažljivo sakupljeno nakon rušenja. Posebna pažnja posvećena je očuvanju autentičnosti – obnovljeni minaret ponovo ima isti nagib od 160 centimetara, identičan onome koji je zabilježen šezdesetih godina prošlog stoljeća.
UNESCO je ovaj projekat označio kao jedan od najvažnijih u okviru svoje inicijative Revive the Spirit of Mosul, s ciljem vraćanja života u grad koji je tokom rata pretrpio ogromna razaranja.
Svečanosti povodom ponovnog otvaranja prisustvovali su irački premijer Mohammed Shia al-Sudani, ministar kulture Ujedinjenih Arapskih Emirata šeik Salem bin Khalid al-Qasimi, ministrica vanjskih poslova Noura al-Kaabi, predstavnici UNESCO-a te specijalni predstavnik UN-a Mohammed al-Hassan.
Na hiljade vjernika iz cijelog Iraka okupilo se da svjedoči ovom trenutku. Mosul, grad koji je pretrpio jedno od najkrvavijih poglavlja u nedavnoj iračkoj historiji, ponovo je dobio svoje duhovno središte. Zvuci ezana ispunili su prostor u kojem su, prije samo osam godina, odjekivale eksplozije i pucnji.
Iako je džamija Al-Nuri obnovljena i vraćena vjernicima, mnogi dijelovi Mosula još uvijek nose tragove rata. Posebno u starom dijelu grada, urušene kuće i hrpe ruševina podsjećaju na teške borbe koje su trajale mjesecima i odnijele hiljade života.
IZVOR: GZT
