Džamija, poznata kao najveća građevina od kerpiča na svijetu, redovno se obnavlja kako bi odoljela eroziji uzrokovanoj jarkim suncem i obilnim kišama koje pogađaju regiju tokom ljeta, posebno u julu i augustu. Ovaj jedinstveni čin zajedništva ne samo da doprinosi očuvanju objekta, već i jača društvene veze među stanovnicima
U srcu Malija, u historijskom gradu Cenne, hiljade ljudi ponovo su se okupile kako bi obnovile jednu od najspektakularnijih građevina od blata na svijetu – Cenne Ulu džamiju. Ova impresivna građevina, visoka 20 metara, s tri prepoznatljiva minareta, svake godine biva premazana svježim slojem čamura tokom tradicionalnog festivala „Crepissage“, koji okuplja cijelu zajednicu u cilju očuvanja svetog i kulturnog naslijeđa.
Džamija, poznata kao najveća građevina od kerpiča na svijetu, redovno se obnavlja kako bi odoljela eroziji uzrokovanoj jarkim suncem i obilnim kišama koje pogađaju regiju tokom ljeta, posebno u julu i augustu. Ovaj jedinstveni čin zajedništva ne samo da doprinosi očuvanju objekta, već i jača društvene veze među stanovnicima.
Žene, muškarci i djeca iz Cenne i okolnih područja svakog proljeća miješaju „banco“ – tradicionalni malijanski malter napravljen od zemlje, vode, pirinčanih mekinja, karite ulja i praha baobaba – te njime obnavljaju zidove džamije. Ovaj običaj prenosi se s generacije na generaciju i traje već desetljećima, a vjeruje se da je prvi put izveden još u 13. stoljeću, kada je džamija izvorno sagrađena.
Džamija je simbol sudansko-sahelske arhitekture, s kvadratnim tlocrtom i masivnim zidovima oslonjenim na četvrtaste kerpičaste stubove. Njeni minareti imaju karakterističan koničan oblik i spiralnu formu, dok su stotine drvenih greda koje vire iz zidova zapravo funkcionalni elementi – koriste se kao skela tokom obnove. Upravo te grede, bez ikakvih ukrasa, postale su zaštitni znak ovog jednostavnog, ali monumentalnog objekta.
Ono što ovu džamiju čini posebno značajnom jeste i njena uloga u širenju islama u dubine afričkog kontinenta. Cenne, zajedno s legendarnim Timbuktuom, bila je ključna tačka na starim putevima hodočašća i trgovine koji su povezivali Zapadnu Afriku s Mediteranom i Bliskim istokom. Džamija je bila i ostala vjerski, kulturni i obrazovni centar za muslimane širom regije.
Nakon francuske kolonizacije Malija u 18. stoljeću, džamija je doživjela značajnu rekonstrukciju 1907. godine, a 1988. godine UNESCO ju je uvrstio na listu Svjetske kulturne baštine.
Ovaj godišnji čin obnove nije samo arhitektonska potreba, već i duhovna obaveza, slavlje zajedništva i kontinuitet identiteta jednog naroda. Cenne Ulu džamija, kao ponos crnog kontinenta, svake godine iznova podsjeća da je zajednička briga o baštini temelj njenog opstanka. (IZVOR: GZT)
