Penzionirani univerzitetski profesor i mladi naučnik izgradili su razgranatu narko-mrežu s laboratorijama širom Jugoistočne Azije. Istraga koja je trajala skoro dvije godine i velika policijska akcija sa 71 uhapšenim otkrili su hobotnicu koja neodoljivo podsjeća na kultnu američku televizijsku seriju
Sve je počelo s bočicom smeđe-crvenkaste tečnosti koja je ličila na bezazleni sirup protiv kašlja. Krajem juna 2024. godine, penzionirani profesor hemije poslao je bočicu poštom svom bivšem kolegi iz laboratorije. Na samoj posiljci nije bilo ništa neobično, osim što je kineska policija već sedmicama pratila svaki korak njenog primatelja.
Inspektori su presreli uzorak i poslali ga na analizu. Rezultat je otkrio da tečnost sadrži hemijski prekusor za izuzetno jak anestetik koji se u Aziji pretvorio u novu, izuzetno popularnu sintetičku drogu.
Ta bočica bila je prvi ključni dokaz u hobotnici koja se na kraju proširila na četiri države, obuhvatajući ilegalne laboratorije, specijalizovane naučnike, prevoznike, krijumčare i milione juana u gotovini.
Istražiteljima je trebalo skoro dvije godine da sklope sve dijelove ove kompleksne slagalice. Kada su konačno uspjeli, otkrili su da iza čitave operacije stoji penzionirani univerzitetski profesor koji je svoje vrhunsko naučno znanje stavio u službu kriminalne organizacije. Kineske društvene mreže ubrzo su slučaj nazvale kineski Breaking Bad.
Paralela s Walterom Whiteom, profesorom hemije koji se u čuvenoj seriji pretvara u proizvođača metamfetamina, bila je neizbježna. Međutim, kineski akter nije radio u improviziranoj prikolici u pustinji Novog Meksika. Iskoristio je svoju bogatu mrežu akademskih kontakata kako bi osigurao laboratorijski prostor unutar hemijskih fabrika raspoređenih u čak pet kineskih gradova.
Tamo je, prema policijskoj istrazi, osmislio i usavršio postupak za proizvodnju prekursora etomidata, anestetika koji se ilegalno konzumira putem elektronskih cigareta, na tržištu poznatih kao „zombi vejperi“.
Istraga je započela u Zibou, industrijskom gradu u provinciji Shandong, gdje je jedna farmaceutska kompanija kupila sumnjivo velike količine različitih hemijskih sirovina. Sama kompanija bila je legalna, a sirovine su stajale netaknute u skladištima. Sumnju je pobudio radnik koji je naručio nabavku. Prezivao se Huang, imao je nešto više od 30 godina, magistraturu iz hemije, porodicu i obećavajuću karijeru. Nakon samo tri mjeseca iznenada je dao otkaz, tvrdeći da želi poslovno napredovati na jugu zemlje.
Istražitelji su otkrili da je Huangova nova firma bila daleko manja od prethodne, ali je on neprestano putovao između provincije Shandong, Shenzhena, Vijetnama, Tajlanda i Kambodže. Kada bi boravio u Zibou, dane je provodio zaključan u laboratoriji s Wuom, bivšim profesorom hemije s lokalnog univerziteta.
Prema policijskim izvorima, profesor Wu bio je naučni mozak operacije, dok je Huang vodio organizaciju i logistiku. Zajedno su razvili sistem za proizvodnju hemijskih spojeva visoke čistoće u Kini, dok se konačna prerada u drogu obavljala van granica zemlje.
Ova strategija bila je plod precizne pravne računice. Kina je stavila etomidat pod strogi nadzor nakon što se njegova ilegalna upotreba naglo proširila. Osumnjičeni su vjerovali da će razdvajanjem faza proizvodnje izbjeći krivični progon: ukoliko policija u kineskim laboratorijama pronađe samo određene prekursore, to ne bi bilo dovoljno da se dokaže proizvodnja ilegalnih opijata.
Nakon što je posao procvjetao, mreža se brzo proširila. Izgradili su prekogranični lanac koji je počinjao u kineskim laboratorijama, a završavao na udaljenim tržištima poput Malezije, Indonezije i Australije. Komponente su putovale u malim pošiljkama, s uklonjenim etiketama, lažnim deklaracijama ili sakrivene među legalnom robom. Gotova droga se kasnije kamuflirala čak i kao vijetnamsko ulje od kamelije.
Nakon dugotrajnog praćenja, hemijskih analiza i međunarodne policijske saradnje, uslijedila je završna akcija. Policijski službenici u nekoliko kineskih provincija izveli su istovremena hapšenja, dok su policijske snage Vijetnama i Tajlanda upale u ranije identifikovana postrojenja. Rezultat: 71 uhapšena osoba.
Među privedenima su profesor Wu i njegovi naučni saradnici. Kinesko zakonodavstvo predviđa izuzetno stroge kazne za proizvodnju i trgovinu drogom, uključujući i smrtnu kaznu.
