Prema rješenju Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, Policijske uprave Zvornik, zabranjuje se održavanje mirnog okupljanja na lokaciji “Kula grad” po zahtjevu Organizacije demobilisanih boraca sa područja grada Zvornika, sa sjedištem u Sapni. Kao razlog zabrane navodi se procjena bezbjednosne situacije i mišljenje građevinske inspekcije grada Zvornika, prema kojem postoji opasnost od obrušavanja zidova tvrđave, čime bi mogla biti ugrožena sigurnost građana i imovine.

Policijska stanica Zvornik donijela je rješenje o zabrani održavanja mirnog okupljanja građana na lokalitetu Kula-Grad u Zvorniku, gdje je bilo planirano obilježavanje Dana otpora 2026. godine.

Odluka je izazvala reakcije organizatora, koji su saopćili da će centralni dio programa biti održan na drugoj lokaciji, u neposrednoj blizini tvrđave.

Prema rješenju Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, Policijske uprave Zvornik, zabranjuje se održavanje mirnog okupljanja na lokaciji “Kula-Grad” po zahtjevu Organizacije demobilisanih boraca sa područja grada Zvornika, sa sjedištem u Sapni.

Kao razlog zabrane navodi se procjena bezbjednosne situacije i mišljenje građevinske inspekcije grada Zvornika, prema kojem postoji opasnost od obrušavanja zidova tvrđave, čime bi mogla biti ugrožena sigurnost građana i imovine.

Organizatori su uputili obavještenje građanima Bosne i Hercegovine u kojem navode da je jutros izvršena fizička blokada zvorničke tvrđave od strane građevinske inspekcije Grada Zvornika, postupajući po rješenju Policijske uprave Zvornik.

Na drugoj lokaciji

Zbog toga je odlučeno da centralni dio programa obilježavanja Dana otpora bude premješten na lokaciju Mejtaš, u neposrednoj blizini tvrđave, sa početkom u 15 sati.

Organizatori su poručili da obilježavanje Dana otpora ostaje simbol sjećanja i zajedništva, uz jasnu poruku: „Neka vječno živi naša domovina Bosna i Hercegovina.“

Dr. sc. Muamer Džananović, direktor Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava Univerziteta u Sarajevu, koji je prethodnih godina prisustvovao obilježavanjima na Kula-Gradu, kako povod za ovo nejasno i neargumentovano obrazloženje Policijske stanice Zvornik, a sudeći po reakcijama prethodnih dana boračkih udruženja RS-a, pojedinaca i različitih pritisaka, navodi promociju knjige “Zvornik 1992–1995: Genocid na kapiji Bosne“.

“Možda je i povod ovakvog obrazloženja, odnosno zabrane obilježavanja događaja na tvrđavi, činjenica da je djelo nastalo na osnovu naučnih istraživanja, odnosno da smo kroz naučnoistraživački projekt utvrdili istinu o događajima u Zvorniku 1992–1995. godine. Nakon i dalje nejasnih poteza, kojima smo praktično dovedeni u situaciju da nismo u mogućnosti organizirati promociju u gradu Zvorniku prije dva mjeseca, sada je faktički zabranjena i promocija na Kula-Gradu. Danas će kolega Mulagić, u ime obojice – jer sam iz zdravstvenih razloga spriječen da prisustvujem događaju – govoriti na lokaciji gdje to bude moguće, ukoliko i to ne bude zabranjeno”, napisao je Džananović, inače autor ove knjige zajedno sa dr. sc. Elvedinom Mulagićem.

Osmi april Bošnjaci Zvornika pamte po početku agresije, progona i ubistava, ali i po otporu. Osmi april 1992. godine bio je početak masovnih ubistava približno 2.000 bošnjačkih civila i odvođenja u logore na obali Drine.

U prvom napadu na Zvornik, izvedenom ujutro 8. aprila, nije bilo zločina onakvih kakvi su se desili nekoliko dana kasnije, kada su Zvornik pod svoju kontrolu stavili Krizni štab SDS-a i JNA.

Grad je okupirala JNA s jedinicama objedinjenim u Operativnu grupu Drina, kojom je komandovao pukovnik Savo Milošević, zatim s dijelovima izviđačke jedinice 17. partizanske brigade iz sastava 35. partizanske divizije JNA, kojima je komandovao Aleksandar Aco Sekanić, i s dijelom Šekovačke brigade, kojom je komandovao Svetozar Andrić.

U napadima je, također, učestvovala jedinica Vojne policije JNA, kojom je komandovao Branko Studen. Ove jedinice bile su pojačane paravojnim formacijama koje su imale izuzetno važnu ulogu u okupaciji grada. Neposredno pred početak napada na Kula Grad, u Zvornik su dopremljeni 72. padobranska brigada i dijelovi 63. izviđačke brigade, kojom je komandirao pukovnik Mićo Stupar, direktno potčinjen pukovniku Savi Miloševiću. Ova jedinica bila je smještena u Hotelu “Drina” u Zvorniku, a odmah po osvajanju Kula Grada ona napušta Zvornik.

Najveći zločini desili su se tek desetak dana po okupaciji Zvornika, kada je Stevo Radić, kao jedan od ključnih ljudi SDS-a u Zvorniku, pozvao Bošnjake da se vrate i prihvate srpsku vlast. Zauzvrat im je obećao njihova imanja, radna mjesta i slobodu kretanja.

Povratak Bošnjaka sredinom aprila u Zvornik bit će koban jer će tada paravojne formacije Gogićevi četnici (pod komandom Milorada Gogića), Žute ose (Vojina Vučkovića Žutog), Vukovi sa Drine (koji su iz čete Sjever pod komandom Jovana Mitrovića prerasli u Vukove sa Drine) i Srpska dobrovoljačka garda Željka Ražnatovića Arkana početi temeljito “čišćenje” grada i okolnih naselja.

Zločini u Zvorniku

Paravojne jedinice uz maksimalnu podršku JNA učestvuju u etničkom čišćenja cijelog Zvornika, zatim prigradskih naselja Drinjača, Kostjerevo, Šetići, Đulići, Klisa, Bijeli Potok…

Stravični zločini počinjeni su u logorima formiranim na Ekonomiji u Čelopeku, u DP Novi izvor u Karakaju i u Tehničkom-školskom centru u Karakaju te na Bijelom Potoku.

Logori su formirani po naređenjima Branka Popovića, ključnog čovjeka u okupaciji Zvornika, te Steve Radića iz SDS-a.

Među onima koji su ubijeni u napadu na Zvornik je i novinar Oslobođenja Kjašif Smajlović. Svoj posljednji novinarski izvještaj poslao je 8. aprila 1992. godine. U njemu je pisalo da grad napadaju “arkanovci”, te da su četvorica uhapšena nadomak grada u Vidakovoj njivi. Pobrojao ih je imenima, a među njima bio je i Milorad Ulemek, kasnije pozatiji kao “Legija”.

Kjašifu su, pričaju očevici, dok je u kancelariji dopisništva razgovarao sa sekretaricom, pripadnici paravojne Arkanove formacije ispalili metak u potiljak, a onda ga, mrtvog vukući za noge, ubacili u kamion koji je po Zvorniku aprila 1992. godine skupljao tijela pobijenih Bošnjaka. Komšinica sa sprata iznad vidjela je kako Smajlovićevo tijelo zločinci vuku iz dopisništva Oslobođenja u prizemlju višespratnice pored magistralnog puta. Direktor lokalnog komunalnog preduzeća potvrdio je da je Kjašif pokopan u masovnu grobnicu ubijenih u Zvorniku tog dana.