U bizarnom obrtu sudbine, Donald Trump i arapski naftni giganti kucaju na vrata Kijeva. Razlog? Tehnologija koja rješava najveću glavobolju savremenog ratovanja – iranske dronove ubice
U jednom od najneobičnijih paradoksa moderne historije, Ukrajina se našla u poziciji da administracija Donalda Trumpa, čije su simpatije prema Moskvi neskrivene, i zemlje Zaljeva, koje su odbile uvesti sankcije Rusiji, sada od Kijeva traže oružje protiv ruskog saveznika, Irana. Konkretno, traže tehnologiju za obaranje iranskih dronova koji su svijetu blokirali pristup za približno 13% globalne nafte, prijeteći dubokom ekonomskom krizom.
Od septembra 2022. godine, Rusija je na Ukrajinu lansirala 85.000 iranskih dronova tipa Shahed (što na perzijskom znači „Svjedok“). Samo prošlog mjeseca ispaljeno je 5.059 ovih letjelica, koje se sada, pod licencom Islamske Republike, proizvode i u samoj Rusiji.
Shahed je mašina koja podsjeća na igračku, ali upravo u tome leži njena opasnost. Lansiraju se u rojevima, ponekad i do 400 odjednom, što otežava presretanje. Druga ključna prednost je cijena: jedan Shahed košta svega 20.000 eura.
Nasuprot tome, projektili kojima se obaraju koštaju i do 200 puta više. Jedna raketa sistema Patriot košta između 2 i 4,5 miliona eura. SAD i saveznici su do sada ispalili 800 takvih projektila, četiri puta više nego što je Washington donirao Kijevu od 2022. godine. Bivši komandant NATO-a, admiral James Stavridis, ovaj disparitet je nazvao „ubijanjem muha zlatnim mecima“.
Kako bi odgovorili na ovu asimetričnu prijetnju, Ukrajinci su u saradnji s Britancima razvili Octopus (Hobotnicu). To je dron vođen vještačkom inteligencijom (AI), dizajniran da obara neprijateljske letjelice direktnim udarom.
Prednosti su revolucionarne. Jedna „Hobotnica“ košta samo 2.100 eura, deset puta manje od iranskog drona. Velika Britanija proizvodi oko 2.000 komada mjesečno, dok su ukrajinski kapaciteti još veći. Uvođenjem ovih dronova u Zaljevu, sistemi Patriot bi se oslobodili za svoje primarne zadatke, odbranu od balističkih raketa i neprijateljskih aviona.
Prema izvorima iz britanske štampe, vlada Keira Starmera već je rasporedila ove sisteme u Zaljevu radi zaštite naftnih postrojenja, dok Kijev već danima prenosi strateške informacije regionalnim silama o borbi protiv rojeva dronova.
SAD već koriste oružje direktno proizašlo iz ukrajinskog iskustva. Riječ je o sistemu LUCAS (Low-Cost Unmanned Attack Combat System). To je, u suštini, iranski Shahed podvrgnut obrnutom inženjeringu.
Admiral Brad Cooper, komandant Centralne komande SAD (CENTCOM), potvrdio je da je Pentagon nabavio neeksplodirane iranske dronove od Ukrajine, „ispraznio ih“, ugradio američku mašineriju i softver, te ih sada koristi protiv samih Irana i njihovih fabrika.
LUCAS je sofisticiraniji od originala jer koristi mrežu Starlink Elona Muska, što mu omogućava autonomnu koordinaciju s drugim letjelicama. To predstavlja prvi korak ka budućem zračnom ratovanju u kojem će AI samostalno donositi odluke u borbi.
Pitanje je šta Ukrajina dobija zauzvrat? Volodimir Zelenski jasno traži sisteme Patriot, ali Washington, suočen s Trumpovim otporom, oklijeva. Kijev bi mogao dobiti finansijsku pomoć ili transfer tehnologije od arapskih zemalja, ali tu vreba rizik: Saudijska Arabija je blizak partner Rusije, pa bi sve što nauči od Ukrajine moglo završiti u rukama Moskve.
Rat u Ukrajini se tako transformisao u mračnu eksperimentalnu laboratoriju koja, kroz destrukciju, oblikuje doktrine budućih sukoba širom planete.
IZVOR: El Mundo
