Nekoliko evropskih lidera iskoristilo je govornicu u Davosu kako bi se otvoreno suprotstavili Trumpovim prijetnjama da bi Sjedinjene Države mogle nametnuti sankcije Evropi, pa čak i povećati carine zemljama koje vojno podrže Grenland.
Svjetski ekonomski forum počeo je danas u alpskom gradiću Davosu, uz slogan „u duhu dijaloga“. Ipak, već prvog dana postalo je jasno da će skup obilježiti znatno oštriji ton. Umjesto razgovora o saradnji i globalnoj stabilnosti, u središtu pažnje našla se nova politička drama – prijetnje američkog predsjednika Donalda Trumpa u vezi s Grenlandom i eskalacija trgovinskih sukoba s Evropom.
„Nemam planove razgovarati s Donaldom Trumpom tokom konferencije“, izjavio je francuski predsjednik Emmanuel Macron za Reuters u Švicarskoj, nagovijestivši dubinu trenutnih razlika između Washingtona i evropskih saveznika.
U narednim danima oko 3.000 političkih i ekonomskih lidera iz cijelog svijeta učestvovat će na forumu, krećući se između konferencijskih dvorana okruženih snijegom i planinskim vrhovima. No, diplomatska idila Davosa ove godine je narušena.
Nekoliko evropskih lidera iskoristilo je govornicu u Davosu kako bi se otvoreno suprotstavili Trumpovim prijetnjama da bi Sjedinjene Države mogle nametnuti sankcije Evropi, pa čak i povećati carine zemljama koje vojno podrže Grenland.
Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen jasno je poručila da su „suverenitet i teritorijalni integritet Grenlanda i Danske neupitni“.
„Predložene carine su greška, posebno između starih saveznika“, rekla je von der Leyen, istovremeno naglasivši da su Sjedinjene Države ne samo saveznik, već i prijatelj Evropske unije.
Ipak, iza diplomatskog jezika postaje očigledno da unutar EU ne postoji jedinstven stav o tome kako odgovoriti na sve agresivniju politiku Washingtona.
Belgijski premijer Bart De Wever bio je znatno direktniji. U panel-diskusiji u Davosu rekao je da se Evropa dovela u lošu poziciju jer je predugo bila previše popustljiva prema Sjedinjenim Državama.
„Jedno je biti sretan vazal, a drugo nesretan rob“, izjavio je De Wever, aludirajući na odnos zavisnosti u kojem, kako smatra, Evropa više ne može ostati.
Emmanuel Macron, koji se pred novinarima pojavio s tamnim naočalama zbog infekcije oka, dao je jednu od najoštrijih ocjena trenutne situacije.
„Mogli bismo se naći u situaciji da prvi put upotrijebimo trgovinsku bazuku. Možete li to zamisliti? To je ludilo“, rekao je Macron.
Takozvana „trgovinska bazuka“, odnosno Anti-Coercive Instrument (ACI), omogućila bi Evropskoj uniji ne samo da uzvrati carinama, nego i da uvede široke restrikcije na uvoz i izvoz.
Prema navodima agencije NTB, Francuska sada razmatra suspendiranje trgovinskog sporazuma sa Sjedinjenim Državama, dogovorenog u junu, prema kojem bi evropska roba bila opterećena carinom od 15 posto, dok bi američka roba bila oslobođena carina u Evropi.
Napetosti su dodatno porasle nakon što je Trump zaprijetio carinama od čak 200 posto na francusko vino i šampanjac.
Američki predsjednik trebao bi doputovati u Davos sutra. Danas u Švicarskoj boravi američki trgovinski predstavnik Jamieson Greer, koji je poručio da su nove carine prema Evropi „opravdane“.
Dok organizatori foruma i dalje govore o „dijalogu“, Davos se ove godine sve više pretvara u pozornicu otvorenog sukoba između saveznika – s Grenlandom, carinama i pitanjem evropske autonomije u samom središtu globalne debate.
